Thứ Tư, 12 tháng 12, 2012

НЕ ПРИВЫКАЙТЕ НИКОГДА К ЛЮБВИ! – ĐỪNG BAO GIỜ QUYẾN LUYẾN TÌNH YÊU

Nhân dịp tìm những bài hát, thơ về tình yêu, tôi xin giới thiệu thêm với các bạn một bài thơ của Eduar Asadov (1923-2004). Nếu chỉ mới đọc qua ai học tiếng Nga cũng nghĩ rằng từ “привыкайте” nghĩa là “hãy đừng làm quen”, nhưng nghĩa thứ hai của nó “hãy đừng quyến luyến” hoặc “hãy đừng lưu luyến”. Với chúng ta ai mà không khỏi quyến luyến khi chia tay người mình yêu dấu, dù đi công tác xa hay đi đâu đó vài ngày. Theo tôi, những người hay sống bằng hoài niệm thì rất khổ và hay tưởng nhớ lại những phút giây đẹp đẽ và hạnh phúc của tình yêu, nên nhiều khi đã có tình yêu mới mà cứ vương vấn tình xưa. Toàn bộ bài thơ, tác giả khuyên chúng ta “đừng nên…” nhưng làm những điều đó thật khó phải không các bạn, hãy đừng buồn, vì dù sao đi chăng nữa thì hạnh phúc vẫn có thể tìm được trên thế gian này. Nhân dịp lễ Valentine, minhhankiev xin chúc tất cả mọi người vui lễ ấm áp và hạnh phúc bên người mình yêu dấu.



НЕ ПРИВЫКАЙТЕ НИКОГДА К ЛЮБВИ! –
ĐỪNG BAO GIỜ QUYẾN LUYẾN TÌNH YÊU
Стихи: Эдуард Асадов

Не привыкайте никогда к любви!
Не соглашайтесь, как бы ни устали,
Чтоб замолчали ваши соловьи
И чтоб цветы прекрасные увяли.
Đừng bao giờ quyến luyến tình yêu!
Chớ
bằng lòng, khi chưa mỏi mệt,
Kẻo họa mi của bạn lại ngưng hót
Và hoa đẹp tuyệt vời phải héo khô.

И, главное, не верьте никогда,
Что будто всё проходит и уходит.
Да, звёзды меркнут, но одна звезда
По имени Любовь всегда-всегда
Обязана гореть на небосводе!
Và quan trọng, đừng bao giờ tin nhé,
Dường như tất cả trôi qua và lìa xa.
Những vì sao mờ nhạt, nhưng chỉ một ngôi sao
Đã mang tên tình yêu mãi mãi
Có trách nhiệm cháy sáng trên bầu trời!

Не привыкайте никогда к любви,
Разменивая счастье на привычки,
Словно костёр на крохотные спички,
Не мелочись, а яростно живи!
Đừng bao giờ quyến luyến tình yêu!
Đem đổi hạnh phúc lấy thói quen,
Như đống lửa lấy những que diêm nhỏ,
Đừng yếu hèn, hãy sống mãnh liệt hơn!

Не привыкайте никогда к губам,
Что будто бы вам издавна знакомы,
Как не привыкнешь к солнцу и ветрам
Иль ливню средь грохочущего грома!
Đừng bao giờ quyến luyến đôi môi,
Như từ lâu đã quen thuộc với bạn rồi,
Như bạn chẳng lưu luyến nắng, gió
Hoặc mưa rào giữa tiếng sấm vang rền!

Да, в мелких чувствах можно вновь и вновь
Встречать, терять и снова возвращаться,
Но если вдруг вам выпала любовь,
Привыкнуть к ней - как обесцветить кровь
Иль до копейки разом проиграться!
Trong tình cảm nhỏ bé có thể luôn tái lại
Gặp gỡ, mất đi và lại quay về,
Nhưng nếu bỗng nhiên bạn có tình yêu,
Quyến luyến với nó- như làm máu nhạt phai
Hoặc thua bạc không một xu dính túi!

Не привыкайте к счастью никогда!
Напротив, светлым озарясь гореньем,
Смотрите на любовь свою всегда
С живым и постоянным удивленьем.
Đừng bao giờ quyến luyến hạnh phúc!
Ngược lại, hãy tỏa ánh hào quang rực rỡ,
Mãi mãi nhìn vào tình yêu của mình
Cùng sự ngạc nhiên
thường xuyên sống động.

Алмаз не подчиняется годам
И никогда не обратится в малость.
Дивитесь же всегда тому, что вам
Заслужено иль нет - судить не нам,
Но счастье в мире всё-таки досталось!
Kim cương không lệ thuộc tuổi tác
Đừng bao giờ chú ý điều nhỏ mọn.
Hãy ngạc nhiên với tất cả mọi điều, đối với bạn
Có xứng đáng hay không- chúng tôi đâu phán xét,
Nhưng hạnh phúc, dẫu sao vẫn có trên thế gian!

И, чтоб любви не таяла звезда,
Исполнитесь возвышенным искусством:
Не позволяйте выдыхаться чувствам,
Не привыкайте к счастью никогда.
Để ngôi sao tình yêu không tan chảy,
Hãy trình diễn nghệ thuật tuyệt vời:
Không để tình cảm được yếu mềm,
Với hạnh phúc, đừng bao giờ quyến luyến.

TP. Hồ Chí Minh 12.02.2012
Minh Nguyệt dịch.


Я МОГУ ТЕБЯ ОЧЕНЬ ЖДАТЬ - EM CÓ THỂ CHỜ ANH MÃI

Các bạn thân mến, sắp đến ngày Valentine hay ta thường gọi là Lễ tình nhân, có biết bao bài thơ, bài ca hay về tình cảm của đôi lứa. Nhân dịp anh Phạm Thanh Cải là cán bộ của đoàn Văn công Quân chủng Hải quân, là tác giả của rất nhiều vở chèo, thơ về lính biển, về tình quân dân, có gửi cho tôi bài thơ Nga với tựa đề “Я МОГУ ТЕБЯ ОЧЕНЬ ЖДАТЬ - EM CÓ THỂ CHỜ ANH MÃI”. Tôi xin lược dịch và giới thiệu cùng các bạn. Bài này tác giả viết cho phái nữ thì phù hợp hơn, nội dung cũng gần với thơ của chúng ta :
“Yêu nhau mấy núi cũng trèo,
Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua…”


Khi yêu nhau quyết tâm cao, sẵn sàng theo anh đi đến khắp mọi miền, dù khó khăn gian khổ cũng quyết không nản lòng không oán trách. Sẵn sàng trao anh tất cả những gì nàng đã và sẽ có, sẵn sàng đón nhận mọi đắng cay, oan nghiệt nhất trên trần gian cùng chàng, chỉ vì yêu chàng mà thôi.
Nói cho vui, chứ thời nay có mấy khi tìm được những người con gái yêu tha thiết thế phải không các bạn, đó có lẽ chỉ là những ước mơ, là cái chuẩn mực để mà phấn đấu. Chứ thời nay con gái chọn của cải vật chất trước tiên, chỉ có mấy cô quá lứa, may ra mới làm điều ấy, nếu như tôi có quá lời các bạn cũng bỏ qua nhé.
Nhân dịp lễ tình nhân sắp đến rồi, tôi xin chúc cho tất cả anh chị em bè bạn gần xa đón một cái lễ ấm áp, hạnh phúc bên người mình yêu dấu.

Я МОГУ ТЕБЯ ОЧЕНЬ ЖДАТЬ - EM CÓ THỂ CHỜ ANH MÃI
Стихи: Эдуард Асадов

Я могу тебя очень ждать,
Долго-долго и верно-верно,
И ночами могу не спать
Год, и два, и всю жизнь, наверно!
Anh ơi em sẽ quyết đợi chờ,
Dù dài lâu vẫn chung thủy sắt son,
Và hằng đêm có thể em không ngủ
Dẫu một, hai năm hay suốt cả cuộc đời!
Пусть листочки календаря
Облетят, как листва у сада,
Только знать бы, что все не зря,
Что тебе это вправду надо!
Mặc những tờ lịch chẳng ngừng rơi
Như đám lá trong vườn bay xào xạc,
Anh cần biết tất cả không vô ích,
Đó
chính là sự thật mà thôi!
Я могу за тобой идти
По чащобам и перелазам,
По пескам, без дорог почти,
По горам, по любому пути,
Где и черт не бывал ни разу!
Em có thể theo anh tiến bước
Qua rừng rậm và lối mòn ngõ ngách
Bước trên cát mà đường chẳng có,
Vượt núi đồi, dốc đá cheo leo,
Cả nơi quỷ dữ chưa từng đến!
Все пройду, никого не коря,
Одолею любые тревоги,
Только знать бы, что все не зря,
Что потом не предашь в дороге.
Em chịu đựng tất cả, chẳng trách ai,
vượt qua bất kể mọi âu lo,
Anh cần biết tất cả không vô ích,
Để trong đời đừng phản bội em.
Я могу для тебя отдать
Все, что есть у меня и будет.
Я могу за тебя принять
Горечь злейших на свете судеб.
Vì anh, em có thể tặng trao,
Tất cả những gì có trong em.
Vì anh, em sẵn sàng đón nhận
Phận đời cay - nghiệt nhất trần gian.
Буду счастьем считать, даря
Целый мир тебе ежечасно.
Только знать бы, что все не зря,
Что люблю тебя не напрасно!
Em coi mình là niềm hạnh phúc,
Cả thế giới trao anh từng phút từng giờ.
Anh cần biết tất cả không vô ích,
Em yêu anh đâu phải là uổng công!
Я могу тебя очень ждать,
Долго-долго и верно-верно,
И ночами могу не спать
Год, и два, и всю жизнь, наверно!
Anh ơi em sẽ quyết đợi chờ,
Dù dài lâu vẫn chung thủy sắt son,
Và hằng đêm có thể em không ngủ
Dẫu một, hai năm hay suốt cả cuộc đời!
Пусть листочки календаря
Облетят, как листва у сада,
Только знать бы, что все не зря,
Что тебе это вправду надо!
Что потом не предашь в дороге.
Что люблю тебя не напрасно!
Mặc những tờ lịch chẳng ngừng rơi
Như đám lá trong vườn bay xào xạc,
Anh cần biết tất cả không vô ích,
Đó chính là sự thật mà thôi!
Chớ phản bội em trong đường đời.
Em yêu anh đâu phải là uổng phí!

TP. Hồ Chí Minh 11.02.2012
Minh Nguyệt dịch.


ПИСЬМО К МАТЕРИ - THƯ GỬI MẸ

 
 Сергéй Алексáндрович Есéнин (1895- 1925)
S. Esenin (Sergei Aleksandrovich Yesenin - Сергeй Алексaндрович Есeнин) là nhà thơ nổi tiếng theo trường phái lãng mạn của Văn học Nga thế kỷ XX. Ông từng lang thang khắp các vùng của đất nước Nga và đi du lịch tới nhiều nước trên thế giới. Trong thời kỳ đầu, các sáng tác thơ của ông thể hiện rõ tình yêu say đắm thiên nhiên, đời sống nông thôn Nga, chịu ảnh hưởng của truyền thống dân gian Nga. Sau đó là thời kỳ ông chịu ảnh hưởng của tôn giáo, của chủ nghĩa biểu tượng, chủ nghĩa hình ảnh, các sáng tác trở nên nặng nề, trừu tượng. Thời gian tiếp sau đó cho tới trước khi ông tự vẫn là thời kỳ ông sáng tác thành công nhất. Trong các sáng tác của ông, người ta thấy ông đã lấy lại được sự bình tĩnh, giản dị, súc tích, cân đối trong hình tượng, cách biểu cảm và hình thức thể hiện; với âm điệu tha thiết, uyển chuyển làm rung động người đọc, câu thơ đẹp đến mức cổ điển, ngôn ngữ tinh tế, lột tả được nội tâm, và diễn tả trong cảnh trí thiên nhiên đẹp. Các sáng tác của Esenin được coi như tài sản tinh thần quý giá trong nền Văn học Nga. ( theo:www: thivien.net).

Ông có nhiều bài thơ hay được các độc giả Việt nam yêu thích. Một trong những bài đó là “ПИСЬМО К МАТЕРИ - THƯ GỬI MẸ”. Nếu vào trong thư viện thơ thì có tới trên 10 bản dịch của các dịch giả khác nhau, sau khi lướt qua hết một lượt các bản dịch đó, tôi chưa chọn được bản nào ưng ý. Tôi xin giới thiệu với các bạn bản dịch mới của anh Tuhuyen, mà tôi cảm thấy là hay nhất. Xin cám ơn anh Tuhuyen rất nhiều.

 
ПИСЬМО К МАТЕРИ - THƯ GỬI MẸ
Cтихи Сергея Есенина, музыка Василия Липатова

Ты жива еще, моя старушка?
Жив и я. Привет тебе, привет!
Пусть струится над твоей избушкой
Тот вечерний несказанный свет.

Пишут мне, что ты, тая тревогу,
Загрустила шибко обо мне,
Что ты часто ходишь на дорогу
В старомодном ветхом шушуне.

И тебе в вечернем синем мраке
Часто видится одно и то ж:
Будто кто-то мне в кабацкой драке
Саданул под сердце финский нож.

Ничего, родная! Успокойся.
Это только тягостная бредь.
Не такой уж горький я пропойца,
Чтоб, тебя не видя, умереть.

Я по-прежнему такой же нежный
И мечтаю только лишь о том,
Чтоб скорее от тоски мятежной
Воротиться в низенький наш дом.

Я вернусь, когда раскинет ветви
По-весеннему наш белый сад.
Только ты меня уж на рассвете
Не буди, как восемь лет назад.

Не буди того, что отмечталось,
Не волнуй того, что не сбылось, -
Слишком раннюю утрату и усталость
Испытать мне в жизни привелось.

И молиться не учи меня. Не надо!
К старому возврата больше нет.
Ты одна мне помощь и отрада,
Ты одна мне несказанный свет.

Так забудь же про свою тревогу,
Не грусти так шибко обо мне.
Не ходи так часто на дорогу
В старомодном ветхом шушуне.


ПИСЬМО К МАТЕРИ- THƯ GỬI MẸ
Dịch lời Việt: anh Tuhuyen

Mẹ già của con ơi, mẹ còn khỏe không?
Con vẫn sống đây. Xin chào, xin lạy mẹ!
Hãy sáng ngập tràn mái nhà nhỏ bé
Như hồi nào, kỳ diệu ánh hoàng hôn.

Họ viết cho con, mẹ giấu biệt lo toan,
Đau đáu buồn nhớ về con khắc khoải,
Thường lang thang trên đường quê trống trải
Manh áo cũ sờn bạc phếch thời gian.

Và mẹ cô đơn trong tím sẫm hoàng hôn
Thường chập chờn chỉ một điều lởn vởn:
Trong quán rượu dường như con đánh lộn
Đâm thấu tim con mũi dao nhọn Phần lan.

Mẹ yêu ơi! Có sao đâu, đừng lo lan man.
Đấy chẳng qua chỉ là cơn ác mộng,
Con đâu phải thằng hát rong cay đắng,
Mà lìa đời không để mẹ nhìn con.

Con vẫn như xưa rất đỗi dịu dàng
Và chỉ mãi trong lòng chứa chan mơ ước,
Giông tố sầu đau làm sao nhanh tránh được,
Lăn lóc về ngôi nhà mẹ thân thương.

Con sẽ về khi cành lộc đơm hương
Cứ đến xuân vườn nhà ta bừng trắng.
Nhưng mẹ ơi, đừng thức con sáng sớm
Như tám năm xưa con thức nhớ trong lòng.

Xin đừng đánh thức những mơ ước hão huyền,
Xin mẹ đừng lo những gì không đạt được
Bao mỏi mệt và tuổi thơ nhiều mất mát
Cuộc đời này con phải chịu thường xuyên

Và chẳng cần đâu! Đừng dạy con cầu nguyền,
Chẳng còn gì mong níu về xưa cũ
Chỉ mẹ là niềm vui và là chỗ dựa,
Chỉ mẹ bao con vầng sáng diệu huyền

Mẹ ơi quên đi những lo lắng muộn phiền
Đừng khắc khoải buồn vì con mẹ nhé
Đừng thường lang thang trên đường như thế
Manh áo cũ sờn bạc phếch thời gian

Tháng 8/2011.
Ca sĩ Игорь Муравьев
  
 Письмо к матери “Иосиф Кобзон, Николай Сличенко” 


ПРОЩАНИЕ С ПЕРВЫМ КЛАССОМ- XIN CHIA TAY LỚP MỘT

Bài thơ Nga, “Xin chia tay lớp một”. Trước đây có người dịch rồi, nhưng tôi cảm thấy nó chưa đầy đủ ý nghĩa của bài, tôi dịch lại cho nó đúng nghĩa hơn. Dù sao đây cũng là bài thơ có nhiều ý nghĩa với các bạn Việt nam ở cái tuổi gần 50, có dịp nhớ lại cái ngày xưa ấy ngày xưa. Để các bạn đưa con cháu đi học mà vẫn nhớ cái ngày trẻ thơ của mình.
ПРОЩАНИЕ С ПЕРВЫМ КЛАССОМ- XIN CHIA TAY LỚP MỘT

Первый класс, в первый раз
Год назад ты принял нас.
Перешли мы во второй
И прощаемся с тобой.
 
Lần đầu tiên bước vào lớp một
Mới năm trước bạn đón chúng ta
Giờ ta bước sang lớp hai rồi
Mình cùng chia tay nhau bạn nhé.

Мел, доска, картины, карты
Вместе с нами перейдут.
Чуть повыше станут парты.
Вместе с нами подрастут.
 
Kìa phấn, bảng, tranh ảnh, bản đồ
Sẽ cùng đi chung với chúng mình
Các bàn ghế rồi sẽ cao hơn
Cùng chúng ta mau lớn dần lên.

Полюбили мы друг друга,
За подруг стоим горой,
И со мной моя подруга
Переходит во второй.
 
Chúng mình giờ đã biết thương yêu,
Cùng tận tình che chở cho nhau
Và đây người bạn gái yêu quý
Cùng với tôi bước vào lớp hai.

А учительница что же?
Бросит разве нас с тобой?
Нет, учительница тоже
Переходит во второй.
 
Còn cô giáo bây giờ ra sao?
Có lẽ nào bỏ mặc chúng em?
Không, cô giáo sẽ luôn ở bên
Cùng chúng ta bước vào lớp hai.

Так, дорогою веселой,
Мы шагаем, вставши в строй,
Вместе с классом, и со школой.
И со всей родной страной.
 
Kìa con đường thật là vui nhộn,
Ta cùng bước sao cho thẳng hàng,
Vui với lớp, với trường bạn nhé.
Và cùng cả đất nước thân thương.

Первый класс! В первый раз
Год назад ты принял нас.
 
Перешли мы во второй
И прощаемся с тобой.
Lần đầu tiên bước vào lớp một
Mới năm trước bạn đón chúng ta

Giờ ta bước sang lớp hai rồi
Mình cùng chia tay nhau bạn nhé.
  TP. Hồ Chí Minh 11.09.2010  
Minh Nguyệt dịch