РОДИНА – TỔ QUỐC TÔI

Các bạn thân mến, đối với tất cả mọi nước trong thời kỳ xây dựng và chiến đấu bảo vệ đất nước thì chủ đề “Tổ quốc” hay “Đất nước” vẫn được các nhạc sĩ sáng tác nhiều nhất. Trong tập “100 bài hát Nga yêu thích” có hai bài hát Nga cùng tên, khi dịch sang tiếng Việt thì một bài tôi đã giới thiệu lấy tên là “TỔ QUỐC”, còn bài thứ hai lấy tên là “TỔ QUỐC TÔI”. Trong cuốn sổ tay ghi tên không đúng và thậm chí tên nhà thơ cũng sai nên tôi đành phải đánh máy tên nhạc sĩ và tìm trong danh sách những bài ca yêu nước rồi chép từ bản pdf sang trang word. Bài hát này về giai điệu không được hay bằng bản trước ta đã nghe, nhưng cũng rất hùng hồn và cái thời đó như mọi người có vẻ sẵn sàng hy sinh vì đất nước. Tôi lấy tên bài hát theo tác giả đã chọn để giới thiệu cùng các bạn.

РОДИНА – TỔ QUỐC TÔI

Mузыка: С. Туликов – Cлова: Ю. Полухин

Родина, мои родные края!

Родина, весна и песня моя!

Гордою судьбою, светлою мечтою

Мы навеки связаны с тобой!

Да будет над страною небо голубое

И рассветный луч золотой!

Родина, тебе я славу пою!

Родина, я верю в мудрость твою!

Все твои дороги, все твои тревоги

Я делю с тобой, земля моя!

Дай мне любое дело, чтобы сердце пело!

Верь мне, как тебе верю я!

Родина - Юрий Мазурок

 

РОДИНА - Дмитрий Хворостовский

Родина- Светлана Твердова

  РОДИНА – TỔ QUỐC TÔI

Mузыка: С. Туликов – Cлова: Ю. Полухин

Lời Việt: Hồ Bắc

Đất tự hào, quê hương thân yêu của ta đó.

Đất hùng cường, ngàn năm vang lên ngàn tiếng hát.

Cuộc đời tươi đẹp ước mơ mảnh đất thắm bao máu xương,

Càng yêu thương vô vàn trọn đời ghi nhớ.

Núi sông ruộng đồng Tổ Quốc tôi,

Áng mây trôi khắp bầu trời

Và bình minh rực sáng soi ngàn nơi.

Hát ngàn lời ngợi ca đất nước ngàn yêu dấu

Sáng ngời ngời một niềm tin yêu Người mãi mãi

Đường chân lý và ước mơ, Người đã dắt tôi bước theo.

Vượt qua muôn gian khổ cùng nhau xông tới,

Hãy trao cho tôi ngàn khó khăn,

Đất nước ơi hãy tin rằng

Dù xương tan thịt nát không hề phai

Hãy trao cho tôi ngàn khó khăn,

Đất nước ơi hãy tin rằng

Dù xương tan thịt nát không hề phai

БЕЛОРУССИЯ– BELARUSSIA (BẠCH NGA) “ПЕСНЯРЫ”

Pháo đài Brest

Trong số 15 nước cộng hòa thuộc Liên Xô trước đây, có nhiều bài hát ca ngợi tổ quốc, nhưng có lẽ bài hát hay nhất được nhiều người biết đến đó chính là bài БЕЛОРУССИЯ – BELARUSSIA (BẠCH NGA) do lão bà nhạc sĩ Alexandra Pakhmutova cùng chồng sáng tác. Nếu bạn sinh viên nào yêu thích hẳn đã mua bộ đĩa than “TIẾNG HÁT QUÊ HƯƠNG” do đại sứ quán Việt nam tại thủ đô Matxcơva phân phối, thì trong đó có có một đĩa hát gồm những bài hát tiếng Nga có bài hát này. Nếu nói về tên gọi bạn có thể vào trong Wikipedia tìm thì có biết bao lời giải thích bằng đủ các thứ tiếng trên thế giới tiếng bản xứ là : Беларусь (Belorus), tiếng Nga là : Белору́ссия (Belorussia)…người Việt nam ta hay gọi là “Bạch Nga”. Nhưng tôi chỉ nhớ cô giáo dạy tiếng Nga nói rằng từ “белый” trong tiếng Nga cổ nghĩa là tự do, nghĩa là đất nước Nga tự do, khác với nước đại Nga.

Bài hát ca ngợi lịch sử đấu tranh chống phát xít của đất nước Belorussia với phong trào đấu tranh du kích phát triển nhất nước Liên xô cũ. Nếu bạn tới thăm đất nước Belorussia chắc bạn sẽ được giới thiệu về pháo đài Brest gần biên giới Balan nơi có các chiến sĩ hồng quân chiến đấu gan dạ đến hơi thở cuối cùng chống phát xít Đức. Bạn ghé thăm khu tưởng niệm Khatưn (Хатынь ) nó gần giống như làng Sơn Mỹ của nước ta, bị bọn phát xít đến đốt làng từ 4 giờ sáng, tất cả đàn ông, đàn bà, trẻ em đều bị bắn chết và thiêu đốt hết tổng số 149 người, trong đó có 75 trẻ em. Chỉ còn lại một người đàn ông sống sót, vì hôm đó ông đi ra ruộng làm sớm nên thoát chết, khi ông quay về nhà thấy cả làng cháy trụi trong khói hoang tàn. Ông tìm thấy xác con gái bé nhỏ của mình. Sau này đất nước dựng đài tưởng niệm trên chính ngôi làng năm xưa, có biểu tượng người đàn ông bế xác con nhỏ trên tay. Tại vị trí trung tâm khu tưởng niệm có ngọn đuốc vĩnh cửu cháy năm này qua năm khác. Ở vị trí của từng gia đình trước đây có dựng một tháp chuông nhỏ, cứ một phút thì ta lại nghe tiếng chuông ngân lên, như linh hồn của những người quá cố vọng về nhắc nhở chúng ta hãy biết quý trọng hòa bình, ngăn chặn chiến tranh. Trong tất cả các nước cộng hòa thuộc Liên Xô trước đây thì nước Belorussia bị tổn thất nhiều nhất trong chiến tranh chống phát xít Đức, cứ trung bình bốn người, thì hy sinh một. Bài hát thật tha thiết và cảm động biết bao, mỗi khi được nghe và nhớ lại những nơi mình đã được đặt chân đến đó.

Khu tưởng niệm Khatưn

БЕЛОРУССИЯ– BELARUSSIA (BẠCH NGA) “ПЕСНЯРЫ”
Музыка: А. Пахмутова - Слова: Н. Добронравов

Белый аист летит, Над белёсым Полесьем летит, Белорусский мотив В песне вереска, в песне ракит. Всё земля приняла И заботу, и ласку, и пламя, Полыхал над зёмлей Небосвод, как багровое знамя.	Cò trắng đang bay cao lưng trời, Dang sải cánh rộng trên đầm lầy, Như làn điệu âm nhạc Belorussia Trong bài ca cất vang cùng liễu trúc. Quê hương đã đón nhận tất cả Nỗi lo lắng, âu yếm, lòng nhiệt thành, Nghe như còn vang vọng khắp trời xanh Cả đất nước một rừng cờ đỏ thắm.
Припев: Молодость моя, Белоруссия. Песня партизан, Сосны да туман. Песня партизан, Алая заря. Молодость моя, Белоруссия.	Tuổi trẻ của tôi đây Là đất nước Bạch Nga. Vang bài ca du kích, Khắp rừng thông mịt mù. Bài hát du kích ca, Như bình minh đỏ thắm. Tuổi trẻ của tôi đây Là đất nước Bạch Nga.
Наша память идёт По лесной партизанской тропе, Не смогли зарасти Эти тропы в народной судьбе. Боль тех давних годин В каждом сердце живет и поныне, В каждой нашей семье С нами малые дети Хатыни.	Ký ức của chúng ta đang trở lại Những lối mòn của du kích trong rừng, Chẳng bao giờ rêu phong phủ kín Con đường mòn trong số phận nhân dân Nỗi đau thương từ những thuở xa xưa Còn sống mãi trong từng trái tim này, Trong mỗi gia đình của chúng ta Đều có các em bé Khatưn.*
Припев: Молодость моя, Белоруссия. Песня партизан, Сосны да туман. Песня партизан, Алая заря. Молодость моя, Белоруссия.	Tuổi trẻ của tôi đây Là đất nước Bạch Nga. Vang bài ca du kích, Khắp rừng thông mịt mù. Bài hát du kích ca, Như bình minh đỏ thắm. Tuổi trẻ của tôi đây Là đất nước Bạch Nga.
Белый аист летит Над Полесьем, над тихим жнивьём. Где-то в топи болот Погребён остывающий гром. Белый аист летит, Всё летит над родными полями, Землю нашей любви Осеняя большими крылами.	Cò trắng đang bay cao lưng trời, Trên đầm lầy bao ruộng lúa bình yên. Ở những nơi giữa vũng lầy sâu thẳm Sấm sét nguội lạnh đã vùi chôn. Cò trắng đang bay cao lưng trời, Bay xa mãi trên đồng ruộng quê nhà Đất nước thân yêu của chúng ta Giữa trời thu vươn sải cánh bay xa.
Припев: Молодость моя, Белоруссия. Песня партизан, Сосны да туман. Песня партизан, Алая заря. Молодость моя, Белоруссия.	Tuổi trẻ của tôi đây Là đất nước Bạch Nga. Vang bài ca du kích, Khắp rừng thông mịt mù. Bài hát du kích ca, Như bình minh đỏ thắm. Tuổi trẻ của tôi đây Là đất nước Bạch Nga.

TP.Hồ Chí Minh 19.11.2010
Minh Nguyệt dịch

ПОЗОВИ МЕНЯ ТИХО ПО ИМЕНИ- CỨ KHẼ GỌI TÔI BẰNG TÊN NHÉ

Xin giới thiệu với các bạn bài hát ca ngợi Tổ quốc do ban nhạc Liube trình bày, đó là “CỨ KHẼ GỌI TÔI BẰNG TÊN NHÉ”. Xin cám ơn Quỳnh Hương với bản dịch đầy chất thơ.

ПОЗОВИ МЕНЯ ТИХО ПО ИМЕНИ- CỨ KHẼ GỌI TÔI BẰNG TÊN NHÉ

Позови меня тихо по имени
Ключевой водой напои меня
Отзовётся ли сердце безбрежное,
Несказанное, глупое, нежное.

Снова сумерки всходят безсонные
Снова застят мне стёкла оконные
Там кивает сирень и смородина,
Позови меня тихая родина

Позови меня, на закате дня
Позови меня, грусть печальная, позови меня

Знаю, сбудется наше свидание,
Затянулось с тобой расставание.
Синий месяц за городом прячется,
Не тоскуется мне и не плачется.
Колокольчик-ли, дальнее эхо-ли?
Только мимо с тобой мы проехали.
Напылили кругом, накопытили,
Даже толком дороги не видели

Позови меня, на закате дня
Позови меня, грусть печальная, позови меня

Позови меня тихо по имени,
Ключевой водой напои меня.
Знаю, сбудeтся наше свидание.
Я вернусь, я сдержу обещание...

CỨ KHẼ GỌI TÔI BẰNG TÊN NHÉ

Cứ khe khẽ gọi tôi bằng tên nhé,
Hãy cho tôi uống thỏa nước suối nguồn.
Biết trái tim có khi nào lên tiếng,
Trái tim lặng câm, ngốc nghếch, dịu dàng?

Lại thêm những hoàng hôn thao thức mãi,
Lại những đêm trong cửa sổ nhìn ra.
Hoa lá ngoài kia niềm nở đưa tay vẫy
Tổ quốc âm thầm, xin hãy gọi tên tôi.

Hãy gọi tên tôi mỗi hoàng hôn
Nỗi buồn của tôi ơi, hãy gọi...

Tôi biết sẽ có ngày hội ngộ,
Ta chia ly đã quá lâu rồi,
Trăng xanh đã ẩn sau thành phố
Tôi chẳng buồn không khóc, người ơi.
Vẳng tiếng chuông hay tiếng vọng xa,
Ta với người chỉ thoáng lướt qua.
Làm bụi đường tung mờ vó ngựa,
Mà mặt đường ta chẳng thấy bao giờ.

Hãy gọi tên tôi mỗi hoàng hôn
Nỗi buồn của tôi ơi, hãy gọi...

Cứ khe khẽ gọi tôi bằng tên nhé,
Hãy cho tôi uống thỏa nước suối nguồn.
Ngày hội ngộ không còn xa nữa
Tôi sẽ giữ lời, tôi sẽ lại quay về.

Quỳnh Hương dịch.

ГОРЬКАЯ МОЯ РОДИНА- ÔI TỔ QUỐC ĐẮNG CAY CỦA TÔI

Mời các bạn nghe một bài hát mới của nhạc sĩ А. Пахмутова viết về nước Nga ngày nay. Khi Liên Xô tan rã 15 nước cộng hòa ngày xưa giờ đã mỗi người đi một ngả, chỉ còn lại nước Nga cô đơn…nhưng tất cả mọi người vẫn cần phải sống, phải vượt qua số phận cuộc đời.

ГОРЬКАЯ МОЯ РОДИНА- ÔI TỔ QUỐC ĐẮNG CAY CỦA TÔI

Музыка: А. Пахмутова Слова: Н. Добронравов

Горькая моя Родина, Ты - и боль моя, и судьба. Вновь кружит непогодина, Только мы одни у тебя.	Ơi tổ quốc đắng cay của tôi, Người là nỗi đau và số phận cuộc đời. Khi thời tiết xấu bao phủ đầy trời, Chỉ còn mỗi chúng tôi bên người mà thôi.
Так близка мне твоя даль далёкая Ты Россия моя одинокая. Облака над тобой невесенние, Но я верю в любовь и спасение.	Biên cương vời xa của Người quá gần gũi với tôi, Hỡi Tổ quốc Nga cô đơn của tôi ơi. Những áng mây trên Người đâu phải là mùa xuân, Nhưng tôi tin vào tình yêu và sự thoát thân.
Горькая моя Родина, Нет, нельзя тебя разлюбить. Пусть судьба неустроена, Надо веровать, надо жить.	Ơi tổ quốc đắng cay của tôi, Không thể nào lại thôi yêu Người. Mặc số phận chẳng được an bài, Vẫn phải tin tưởng và phải sống.
Соловей, голоси - всё мне чудится, Что Крещенье Руси снова сбудется Ещё русская речь не задушена, Ещё сможем сберечь слово Пушкина!	Họa mi hãy vang ca- mọi điều tôi cảm thấy, Lễ rửa tội nước Nga rồi sẽ lại diễn ra. Không bóp nghẹt được tiếng nói Nga, Tiếng nói của Puskin vẫn được gìn giữ!
Горькая моя Родина, Не дадим тебя погубить! Пусть шумит непогодина, Будем веровать, будем жить.	Ơi tổ quốc đắng cay của tôi, Chúng tôi không phép ai hủy diệt Người! Mặc giông tố réo rắt khắp mọi nơi, Chúng ta sẽ tin tưởng và chúng ta sẽ sống.
Не осилит меня сила чёрная, Вся страна мне родня - Русь соборная. Так близка мне твоя даль далёкая, Ты Россия моя синеокая.	Khi thế lực đen chẳng thắng nổi ta, Cả đất nước ruột thịt của ta - Nước Nga công giáo. Biên cương vời xa của Người sao quá gần gũi với tôi Người chính là nước Nga mắt xanh của tôi!
Будем веровать - будем жить! Будем веровать - будем жить! Горькая моя Родина, Родина...	Chúng ta sẽ tin tưởng – chúng ta sẽ sống! Chúng ta sẽ tin tưởng – chúng ta sẽ sống! Ơi Tổ quốc, Tổ quốc đắng cay của tôi…

Tp. Hồ Chí Minh 10.11.2014

Minh Nguyệt dịch.