Các bạn thân mến, một bài hát dân ca Ucraina rất hay mà hầu như người Việt nào yêu ca nhạc cũng đã ít nhất một lần được nghe bằng tiếng Việt với tiếng hát của ca sĩ Thu Hà, trong album do ca sĩ Trần Tiến biên tập “Những tình khúc Nga vượt qua thế kỷ” đó là bài “Trăng ơi đừng sáng”. Nhân dịp Thùy Dương có đăng bài hát này trong blog, tôi xin được dịch toàn bộ bài hát từ tiếng Ucraina để các bạn tham khảo. Từ lâu bài hát này chỉ được hát với 3 khổ đầu, có một số bài đã sửa đổi lời nhưng nhạc vẫn giữ nguyên. Vì lòng yêu tiếng Ucraina như tiếng nói thân yêu của mình, tôi chỉ học qua bạn bè chứ không được học như tiếng Nga, nhưng tôi vẫn cảm nhận được ý nghĩa của từng câu hát. Xin giới thiệu với các bạn một số videoclip của bài hát này do các nghệ sĩ Ucraina và Nga biểu diễn.
ОЙ, НЕ СВIТИ, МIСЯЧЕНЬКУ - TRĂNG ƠI, ĐỪNG SÁNG
Українська народна пісня
Українська народна пісня
| Ой не світи, місяченьку, Не світи нікому, Тільки світи миленькому, Як іде додому! | Hỡi trăng ơi hãy đừng sáng nữa, Đừng chiếu sáng cho bất kỳ ai, Chỉ chiếu soi cho mình chàng trai Người yêu ta đang trở về nhà! |
| Світи йому ранесенько Та й розганяй хмари, А як же він іншу має, То й зайди за хмари! | Hãy chiếu sáng cho anh sớm nhé Và nào Trăng hãy xua tan mây Nếu chàng có người con gái khác Vậy thì Trăng cứ để mây trôi! |
| Світив місяць, світив ясний, Та й зайшов за тини, А я, бідна, гірко плачу: Зрадив мене милий! | Kìa Trăng ơi sao vừa ngời sáng thế, Mà giờ đây lại khuất trong làn mây, Tội nghiệp em, lệ tuôn dòng cay đắng: Chàng dấu yêu đã phản bội em rồi! |
| Або ж мене вірно люби, Або ж навік лиши, Або ж мої чорні брови На папері спиши! | Cớ sao em đã yêu chung thuỷ, Mà tình yêu đã bỏ em đi Hỡi cặp lông mày đen của em Nào hãy viết lên trên trang giấy! |
| Писав же я чотири дні І чотири ночі, Та не можу ісписати Твої карі очі! | Em đã viết bốn ngày rồi đấy Rồi thức luôn suốt cả bốn đêm Nhưng em chẳng thể nào viết được Hỡi đôi mắt màu nâu của anh! |
| Писав же ти на папері Пиши на китайці, Як не змалюєш ти звечора, То я умру вранці! | Anh hãy viết lên trang giấy nhé Viết bằng tiếng Trung quốc nghe anh, Nếu buổi tối anh mà không viết, Thì chắc em sẽ chết sáng mai! |
Minhhankiev dịch
Як не змалюєш ти звечора: Câu này đúng ra phải dịch là : Nếu buổi tối anh mà không vẽ! Vì tiếng Trung quốc thì chỉ có mà vẽ tượng hình như chim cò chứ ai nghĩ là viết, nhưng trong bài dịch là viết cho vần.
Зара - Ой не світи, місяченьку Четвертый сольный концерт в БКЗ "Октябрьский" в 2007 году
Lời Việt do Trần Thu Hà trình bày:
"Trời về chiều gió thu bay qua thềm
Hàng dương liễu rung bao cung đàn
Trăng vàng ơi có hay cho tim ta buồn ai xa vắng nơi nao,
Và mây nước hỡi có hay chăng tình thiếu nữ chờ mong ai!"
Lời bản dịch tiếng Việt này có ý nghĩa thật hay, nhưng hầu như tác giả viết theo cảm xúc riêng của mình thì phải. Vì trong lời nguyên bản tiếng Ucraina không hề thấy một chữ “gió thu” hay hàng cây bất kỳ nào đó, chứ chưa nói đến "dương liễu" hay "bạch dương" là những cây hay được đưa vào trong thơ ca của nước này. Nàng đang buồn vì chàng bỏ nàng để đi theo người con gái khác, nên nàng cầu cho trăng đừng chiếu sáng, cứ để mây che phủ, để cho cuộc tình của chàng với người con gái khác chẳng còn có ánh trăng mơ mộng nữa… Bái phục các dịch giả!
Hàng dương liễu rung bao cung đàn
Trăng vàng ơi có hay cho tim ta buồn ai xa vắng nơi nao,
Và mây nước hỡi có hay chăng tình thiếu nữ chờ mong ai!"
Lời bản dịch tiếng Việt này có ý nghĩa thật hay, nhưng hầu như tác giả viết theo cảm xúc riêng của mình thì phải. Vì trong lời nguyên bản tiếng Ucraina không hề thấy một chữ “gió thu” hay hàng cây bất kỳ nào đó, chứ chưa nói đến "dương liễu" hay "bạch dương" là những cây hay được đưa vào trong thơ ca của nước này. Nàng đang buồn vì chàng bỏ nàng để đi theo người con gái khác, nên nàng cầu cho trăng đừng chiếu sáng, cứ để mây che phủ, để cho cuộc tình của chàng với người con gái khác chẳng còn có ánh trăng mơ mộng nữa… Bái phục các dịch giả!
