Thứ Ba, 19 tháng 3, 2013

LỄ HỘI MÙA XUÂN NGA: МАСЛЕНИЦА - MASLENITSA

Maslenitsa- là lễ hội dân gian vui vẻ, ăn uống no đủ và nồng
nhiệt nhất, kéo dài trong một tuần để tống tiễn mùa đông và nghinh đón mùa xuân. Mọi người yêu thích lễ hội và luôn gọi với cái tên trìu mến như: “Chim nhạn”, “Cái miệng bằng đường”, “Cô gái bán rượu”,“Lễ hội công bằng”, “Vui tươi”, “Chim cun cút”, “Đánh chén lu bù”, “Món ăn tâm hồn”, “Ngời sáng”.
Sở dĩ lễ hội có tên Масленица- nghĩa là bơ sữa, bên thiên chúa giáo chính thống còn gọi là “Tuần lễ pho mai”. Theo phong tục, trong thời gian lễ hội các món thực phẩm bằng thịt đều không đem dùng cho lễ hội, ngoại trừ số lượng rất ít không đáng kể. Mọi người chủ yếu dùng các sản phẩm từ bơ, sữa, váng sữa càng nhiều càng tốt. Ngoài việc tổ chức ăn uống, là những cuộc vui chơi nhảy múa, dã ngoại kéo dài hết cả tuần. Trong Đạo Chính Thống Nga: ý nghĩa của "Tuần lễ pho mai" - hòa giải với những người thân cận, bỏ qua những mối bất hòa, chuẩn bị cho Mùa Chay – Đây là thời gian cần cư xử tốt với những người thân, hàng xóm, bạn bè và tỏ lòng từ thiện. Năm nay 2013, Maslenitsa tại Nga kéo dài từ ngày 11/03 tới 17/03 kết thúc nhằm ngày chủ nhật.


Blinư- giống như bánh tráng hay bánh xèo của ta là món thết đãi chính và biểu tượng của lễ hội. Họ nướng hàng ngày từ thứ hai, nhưng đặc biệt nướng rất nhiều từ thứ năm đến chủ nhật. Truyền thống nướng bánh ở Nga có từ xa xưa khi thờ phụng các vị thần ngoại giáo. Nhưng chính thần Mặt Trời Yarilo được cầu cứu để đuổi mùa đông, chiếc bánh tráng màu đỏ hây hây, tròn trịa giống như Mặt Trời mùa hè.




Mỗi người chủ nhà theo truyền thống có thực đơn riêng của mình để chế biến bánh tráng, thực đơn này được các quý bà truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Bánh tráng được làm chủ yếu từ lúa mì, kiều mạch, yến mạch, bột bắp ngô, thêm vào đó bột lúa mạch hay bột cháo chân trâu, khoai tây, bí ngô, táo, váng sữa… Lễ hội Maslenitsa - với các điệu múa nhảy vòng tròn, những bài hát dân ca, những điệu nhảy, trò chơi, và quan trọng nhất - một nghi lễ tạ ơn, cho ăn và đốt một bù nhìn Mùa Đông (hình nộm) tự chế. Trẻ em được nghe kể về ý nghĩa nghi lễ của những chiếc bánh kẹp và những điệu nhảy trong lễ hội này, được nghe giải thích tại sao cần nướng Maslenitsa, dùng bánh tráng (blinư) để dụ dỗ Mặt Trời, ca ngợi Mùa Xuân, cầu mong vụ mùa bội thu.


Những bài hát dân ca phổ biến trong lễ hội:
 




ДЕРЖИ МЕНЯ, СОЛОМИНКА- HÃY GIỮ LẤY TÔI, CỌNG RƠM ƠI “АЛЛА ПУГАЧЕВА”


Các bạn thân mến, nhiều khi trong cuộc đời con người tha thấy chơi vơi chẳng biết nương tựa vào ai, bạn bè và những người thân trong gia đình xa lánh, thì chỉ biết buồn tủi trong khổ đau, chấp nhận số phận trời đánh mà thôi. Như ta hay nói “Chết đuối vớ được cọng rơm”, hay “Chết đuối bám phải bọt” thì nó cũng tương tự như vậy. Nhưng ngoài cọng rơm ra trong bão tố cuộc đời biết bám vào ai? Bài hát do ca sĩ Alla Pugacheva viết từ năm 1981, trước đây chị hay hát bài này, nhưng giờ đây rất nhiều ca sĩ khác cũng hát. Trong số đó có ca sĩ Baltic nổi tiếng Laima Vaikule, trước đây hay hát những bài của nhạc sĩ viết bài “Triệu đóa hoa hồngRaimond Pauls.
ДЕРЖИ МЕНЯ, СОЛОМИНКА- HÃY GIỮ LẤY TÔI, CỌNG RƠM ƠI “АЛЛА ПУГАЧЕВА”
Музыка: Алла Пугачёва - Слова: Евгений Шлионский-1981

Держи меня, соломинка, держи меня,
Когда вокруг шторма в двенадцать баллов,
Держи меня, соломинка, держи меня,
Когда друзей по жизни разбросало,
Держи меня, держи меня,
Держи меня, соломинка, держи.
Hãy giữ lấy tôi, cọng rơm ơi, hãy giữ lấy tôi,
Khi ở xung quanh bão tố cấp mười hai,
Hãy giữ lấy tôi, cọng rơm ơi, hãy giữ lấy tôi,
Khi đã vứt bỏ bạn bè trong cuộc đời,
Hãy giữ lấy tôi, hãy giữ lấy tôi,
Hãy giữ lấy tôi, cọng rơm ơi, hãy giữ nhé.

Пока моя соломинка цела
Не утонуть, об камни не разбиться.
Сквозь столько бурь она меня вела,
Что с ней мне невозможно разлучиться.
Trong khi cọng rơm của tôi còn nguyên vẹn
Không thể chìm, va vào đá chẳng hề tan nát.
Nó dẫn tôi bao lần xuyên qua bão tố
Vì thế tôi và nó làm sao có thể chia ly.

Держи меня, соломинка, держи меня,
Когда вокруг шторма в двенадцать баллов,
Держи меня, соломинка, держи меня,
Когда друзей по жизни разбросало,
Держи меня, держи меня,
Держи меня, соломинка, держи.
Hãy giữ lấy tôi, cọng rơm ơi, hãy giữ lấy tôi,
Khi ở xung quanh bão tố cấp mười hai,
Hãy giữ lấy tôi, cọng rơm ơi, hãy giữ lấy tôi,
Khi đã vứt bỏ bạn bè trong cuộc đời,
Hãy giữ lấy tôi, hãy giữ lấy tôi,
Hãy giữ lấy tôi, cọng rơm ơi, hãy giữ nhé.

Не зря опять советуют друзья:
Ты выбери опору понадёжней
Или живи, хотя бы, осторожней.
"Нет-нет", - я отвечаю им, - "Нельзя!"
Thật chẳng uổng công khi bạn bè khuyên bảo:
Bạn hãy chọn điểm tựa cho vững chắc hơn
Hoặc là hãy sống, tuy nhiên, cẩn thận hơn
“Không- không”, tôi trả lời họ rằng – “Không thể!”

Держи меня, соломинка, держи меня,
Когда вокруг шторма в двенадцать баллов,
Держи меня, соломинка, держи меня,
Когда друзей по жизни разбросало,
Держи меня, держи меня,
Держи меня, соломинка, держи.
Hãy giữ lấy tôi, cọng rơm ơi, hãy giữ lấy tôi,
Khi ở xung quanh bão tố cấp mười hai,
Hãy giữ lấy tôi, cọng rơm ơi, hãy giữ lấy tôi,
Khi đã vứt bỏ bạn bè trong cuộc đời,
Hãy giữ lấy tôi, hãy giữ lấy tôi,
Hãy giữ lấy tôi, cọng rơm ơi, hãy giữ nhé.

Ещё нигде не отыскали душу,
А может быть, в соломинке она,
И, если успокоюсь или струшу,
Накроет ли случайная волна.
Vẫn chưa tìm thấy được linh hồn nơi đâu,
Cũng có thể, trong cọng rơm có đấy,
Và nếu như tôi bình tĩnh hoặc lo âu,
Con sóng bất ngờ liệu có chụp lên đầu.

Держи меня, соломинка, держи меня,
Когда вокруг шторма в двенадцать баллов,
Держи меня, соломинка, держи меня,
Когда друзей по жизни разбросало,
Держи меня, держи меня,
Держи меня, соломинка, держи.
Hãy giữ lấy tôi, cọng rơm ơi, hãy giữ lấy tôi,
Khi ở xung quanh bão tố cấp mười hai,
Hãy giữ lấy tôi, cọng rơm ơi, hãy giữ lấy tôi,
Khi đã vứt bỏ bạn bè trong cuộc đời,
Hãy giữ lấy tôi, hãy giữ lấy tôi,
Hãy giữ lấy tôi, cọng rơm ơi, hãy giữ nhé.

Держи меня, держи меня, Hãy giữ lấy tôi, hãy giữ lấy tôi,
Держи меня, держи меня, Hãy giữ lấy tôi, hãy giữ lấy tôi,
Держи меня, держи меня, Hãy giữ lấy tôi, hãy giữ lấy tôi,
Держи меня, держи меня, Hãy giữ lấy tôi, hãy giữ lấy tôi,

TP. Hồ Chí Minh 08.11.2011
Minh Nguyệt dịch.



Л Вайкуле и Чай вдвоем




 


Thứ Sáu, 15 tháng 3, 2013

МИЛАЯ МОЯ (СОЛНЫШКО ЛЕСНОЕ)- EM YÊU DẤU (ÁNH DƯƠNG VÙNG SƠN CƯỚC) “ЮРИЙ ВИЗБОР”


Các bạn thân mến, tuần vừa qua Ban quản lý YouTube có gửi cho tôi một số videoclip bài hát được nhiều người yêu thích. Tôi xin giới thiệu cùng các bạn giọng hát của ca sĩ Yuri Vizbor, với bài hát “Em yêu dấu” hay còn gọi là “Ánh dương sơn cước”. Bài hát được bình chọn là bài hát hay của thế kỷ 20 tại Nga. Đây là môt trong những bài hát tôi rất yêu thích từ khi mới học tiếng Nga.
МИЛАЯ МОЯ (СОЛНЫШКО ЛЕСНОЕ)- EM YÊU DẤU (ÁNH DƯƠNG VÙNG SƠN CƯỚC) “ЮРИЙ ВИЗБОР”
Mузыка и cтихи: Юрий Визбор

Всем нашим встречам разлуки, увы, суждены.
Тих и печален ручей у янтарной сосны.
Пеплом несмелым подернулись угли костра.
Вот и окончено все, расставаться пора.
Tiếc thay tất cả những lần hẹn hò của chúng ta đều chịu cảnh chia lìa.
Bên cây thông hổ phách, dòng suối buồn bã âm thầm.
Những hòn than trong đống lửa bị lớp tro phủ mong manh.
Thế là tất cả kết thúc rồi, đã đến lúc phải chia tay.

Припев:
Милая моя, солнышко лесное,
Где, в каких краях встретишься со мною?
Em yêu dấu của tôi ơi, ánh dương của núi rừng,
Biết ở phương trời nào, em sẽ gặp anh đây?

Крылья сложили палатки - их кончен полет,
Крылья расправил искатель разлук - самолет.
И потихонечку пятится трап от крыла...
Вот уж, действительно, пропасть меж нами легла.
Cánh ráp lại thành tầng – khi công việc vừa xong,
Máy bay tìm kiếm những cuộc chia ly vươn dài đôi cánh.
Chiếc cầu thang chầm chậm lùi dần về phía sau…
Và giờ đây thật sự là vực thẳm sâu ngăn cách đôi ta.

Припев:
Милая моя, солнышко лесное,
Где, в каких краях встретишься со мною?
Em yêu dấu của tôi ơi, ánh dương của núi rừng,
Biết ở phương trời nào, em sẽ gặp anh đây?

Не утешайте меня - мне слова не нужны.
Мне б разыскать тот ручей у янтарной сосны.
Вдруг сквозь туман там краснеет кусочек огня,
Вдруг у огня ожидают, представьте, меня.
Đừng an ủi làm chi – anh đâu cần những lời nói ấy.
Anh muốn tìm dòng suối nhỏ bên cây thông hổ phách.
Bỗng nhiên xuyên màn sương nơi ấy ánh hồng lên ngọn lửa,
Bên ngọn lửa mọi người mong chờ anh, em biết hay chăng.

Припев:
Милая моя, солнышко лесное,
Где, в каких краях встретишься со мною?
Em yêu dấu của tôi ơi, ánh dương của núi rừng,
Biết ở phương trời nào, em sẽ gặp anh đây?


TP. Hồ Chí Minh 15.03.2013
Minh Nguyệt dịch.
  

Thứ Năm, 14 tháng 3, 2013

ЗОЛОТАЯ КАРУСЕЛЬ- CHIẾC ĐU QUAY BẰNG VÀNG “АЛЛА ПУГАЧЕВА”

Vào trong mạng thấy các bạn trong hội yêu bài hát Nga và hát tiếng Nga giới thiệu bài hát của Alla Pugacheva “Chiếc đu quay bằng vàng”. Bài hát còn có tên khác là “Những bông hoa trắng”. Trong đời này nói chung chẳng có gì phải nuối tiếc nhất là trong chuyện tình duyên. Chẳng hợp nhau thì chia tay đường nấy đi, mỗi người đều có quyền lựa chọn cho mình một người bạn mới. Nói cho cùng chẳng nên nuối tiếc, chẳng nên oán trách nhau làm gì hãy nhẹ nhàng chia tay là điều tốt hơn.

ЗОЛОТАЯ КАРУСЕЛЬ- CHIẾC ĐU QUAY BẰNG VÀNG “АЛЛА ПУГАЧЕВА”


Не жалея ни о чем,
Я тебя не жду назад,
Я серебряным песком
Замету дорожку в сад,
Chẳng hề nuối tiếc gì đâu,
Em không mong anh trở lại,
Em lấy cát bạc lóng lánh
Rắc kín lối nhỏ vào vườn,
Я беднягам воробьям
Подарю свой непокой,
Свои окна от тебя
Занавешу кисеей.
Những chú chim sẻ tội nghiệp
Em tặng nỗi buồn của em,
Rồi buông màn che cửa sổ
Để cho anh khỏi đứng nhìn.
А когда придет метель,
Я дорожку проведу,
Золотую карусель
Потихоньку заведу.
Còn khi bão tuyết vừa tới,
Em sẽ chạy ra dẫn đường,
Cả chiếc đu quay vàng óng
Em sẽ cho chạy nhẹ nhàng.
Эти белые цветы
Я поставлю у окна,
И тогда забудешь ты
То, что я совсем одна.
Những bông hoa màu trắng ấy
Em sẽ dựng bên cửa sổ,
Biết đâu khi đó anh quên
Rằng em vẫn còn cô đơn.
Позабудешь и уйдешь,
Вслед тебе прольется дождь,
Hе приедешь погостить,
Чтоб меня развеселить.
Anh quên rồi quay gót đi,
Mưa đổ dài theo bước chân,
Cớ sao anh chẳng ghé thăm,
Cho em được vui sướng hỡi anh.
TP. Hồ Chí Minh 09.07.2012
Minh Nguyệt dịch.



ЗОЛОТАЯ КАРУСЕЛЬ

Chẳng tiếc nuối nên không chờ nhau quay lại
Em mang cát bạc lấp hết đường đi
Mang nỗi bận rộn em tặng cho bầy sẻ
Cửa sổ che rèm bởi anh sẽ nhìn về...

Và khi nào bão tuyết vần xoay đến
Em sẽ tự mình vạch một con đường
Và cái đu vàng nho nhỏ
Một mình em sẽ lên lại dây chuông.

Những nhành hoa trăng tinh khôi ấy
Em sẽ đặt trên ô cửa sổ xinh xinh
Và khi đó anh làm sao biết được
Em vẫn cô đơn, vẫn một mình

Để anh lãng quên và đi mất
Chỉ có cơn mưa tiễn đưa chân
Không bao giờ anh còn trở lại
Mang cho em niềm vui dù chỉ một lần...

Quỳnh Hương dịch.

 

Thứ Ba, 12 tháng 3, 2013

ШЕЛЕСТ СИРЕНИ- TỬ ĐINH HƯƠNG XÀO XẠC


Các bạn thân mến, một buổi chiều vui vẻ các bạn trong Hội những người yêu bài hát Nga có giới thiệu bài hát về hoa tử đinh hương, hay ta quen gọi hoa Siren ấy. Nếu bạn nào chưa biết nó là hoa gì thì hãy nhìn vào hình trong trang blog của tôi nhé. Nếu bạn nào muốn tìm hiểu về xuất xứ của loài hoa đó, ở trong mạng cũng có bài viết rất tỉ mỉ. Những bài hát về hoa tử đinh hương trong tiếng Nga hầu như toàn nói về tình yêu đôi lứa, mà đề tài tình yêu có ai không thích nhỉ? Chắc chỉ có mấy đồng chí sức khỏe cạn rồi mới không thích thôi. Bài hát do ca sĩ trẻ Zara trình bày xin giới thiệu cùng các bạn. Tên thật của ca sĩ là Zafira Pashaevna Mgoyan (Зарифа Пашаевна Мгоян), cô sinh ngày 26 tháng 7 năm 1983 tại Leningrad- nay là Saint Petersburg, là người gốc Armenia. Zara được biết đến như một diễn viên tài năng và ngôi sao nhạc nhẹ có phong cách nổi trội trong làng giải trí Nga hiện nay.

ШЕЛЕСТ СИРЕНИ- TỬ ĐINH HƯƠNG XÀO XẠC
(О. Фадеева – И. Фадеев)

Шелест сирени душистой я слышу,
Капли дождя, словно слезы мои,
Больше тебя никогда не увижу,
Больше любовью меня не тревожь.
Em nghe thấy tử đinh hương ngát thơm xào xạc,
Những giọt mưa ngỡ nước mắt mình tuôn rơi,
Chẳng bao giờ em còn được thấy anh nữa rồi,
Đâu còn tình yêu nào khiến lòng em xao xuyến.

Мне ли не помнить разлуки и встречи,
Синий туман над заросшим прудом.
Заворожили меня твои речи,
Вспыхнуло сердце любовным огнем.
Заворожили меня твои речи,
Вспыхнуло сердце любовным огнем…
Em làm sao quên những buổi hẹn hò và chia ly,
Sương thẳm xanh tỏa khắp mặt hồ mênh mông.
Những câu nói của anh làm em say đắm,
Trái tim cháy bùng lên ngọn lửa yêu đương.
Những câu nói của anh làm em ngây ngất,
Trái tim cháy bùng lên ngọn lửa yêu đương.

Но никому, никому не скажу я,
Как мои серые будни текут.
Нашу любовь потерять не хочу я,
И сохраню до последних минут.
Em sẽ không bao giờ kể cho ai đâu,
Những tháng ngày ảm đạm của đời em.
Em không muốn mất tình yêu của chúng mình,
Và em sẽ giữ gìn đến những phút cuối cùng.

Мне ли не помнить разлуки и встречи,
Синий туман над заросшим прудом.
Заворожили меня твои речи,
Вспыхнуло сердце любовным огнем.
Заворожили меня твои речи,
Вспыхнуло сердце любовным огнем…
Шелест сирени душистой я слышу,
Медленно, медленно капает дождь
Больше тебя никогда не увижу,
Больше любовью меня не тревожь.
Em làm sao quên những buổi hẹn hò và chia ly,
Sương thẳm xanh tỏa khắp mặt hồ mênh mông.
Những câu nói của anh làm em say đắm,
Trái tim cháy bùng lên ngọn lửa yêu đương.
Những câu nói của anh làm em ngây ngất,
Trái tim cháy bùng lên ngọn lửa yêu đương.
Em nghe thấy tử đinh hương ngát thơm xào xạc,
Những giọt mưa cứ tí tách ngân dài
Chẳng bao giờ em còn được thấy anh nữa rồi,
Đâu còn tình yêu nào khiến lòng em xao xuyến.

Мне ли не помнить разлуки и встречи,
Синий туман над заросшим прудом.
Заворожили меня твои речи,
Вспыхнуло сердце любовным огнем.
Заворожили меня твои речи,
Вспыхнуло сердце любовным огнем…
Em làm sao quên những buổi hẹn hò và chia ly,
Sương thẳm xanh tỏa khắp mặt hồ mênh mông.
Những câu nói của anh làm em say đắm,
Trái tim cháy bùng lên ngọn lửa yêu đương.
Những câu nói của anh làm em ngây ngất,
Trái tim cháy bùng lên ngọn lửa yêu đương.

Шелест сирени душистой я слышу,
Капли дождя, словно слезы …мои
Em nghe thấy tử đinh hương ngát thơm xào xạc,
Những giọt mưa ngỡ nước mắt mình tuôn rơi.

TP. Hồ Chí Minh 12.03.2013
Minh Nguyệt dịch.