Thứ Ba, 11 tháng 3, 2014

ЧЁРНОЕ МОРЕ МОЁ - HẮC HẢI CỦA TÔI



 

Một bài hát có từ lâu lắm rồi được viết cho phim “Chàng thủy thủ từ Sao Chổi” đã được nhiều ca sĩ thể hiện, trong đó là một trong những bài tủ của nghệ sĩ nhân dân Trần Hiếu, đó là bài “HẮC HẢI CỦA TÔI”. Như các bạn đã biết, thường thì bài hát được phỏng dịch để hát, có nội dung không thể giống như phiên bản gốc, tôi muốn dịch cho nó sát nghĩa thực của bài để ai không biết tiếng Nga cũng có thể hiểu được.




ЧЁРНОЕ МОРЕ МОЁ - HẮC HẢI CỦA TÔI
Музыка: Оскар Фельцман - Слова: Михаил Матусовский- из к/ф Матрос с "Кометы" (1958)



Тот, кто рождён был у моря,
Тот полюбил навсегда
Белые мачты на рейде,
В дымке морской города,
Свет маяка над волною,
Южных ночей забытье,
Самое синее в мире
Чёрное море моё,
Чёрное море моё!
Ai từng sinh ra nơi biển khơi,
Hẳn sẽ yêu mến suốt cuộc đời
Những cánh buồm trắng trên bến cảng,
Những thành phố mờ trong biển khơi,
Ánh sáng hải đăng soi trên sóng biếc,
Đêm phương Nam chìm vào giấc mơ,
Biển xanh nhất trên thế giới
Là Hắc Hải của tôi,
Hắc Hải của tôi ơi !
Море в далекие годы
Пело мне песни, как мать,
Море меня научило
Грозные бури встречать.
Дорог мне кубрик матросский -
Скромное наше жильё,
Самое синее в мире
Чёрное море моё,
Чёрное море моё!
Biển khơi trong những năm xa xôi
Như mẹ từng hát ru hát bên nôi,
Biển khơi đã dạy dỗ cho tôi
Biết đối phó với bão tố nguy nan.
Buồng thủy thủ với tôi thật quý giá -
Là chỗ ở giản đơn của chúng tôi,
Biển xanh nhất trên thế giới
Là Hắc Hải của tôi,
Hắc Hải của tôi ơi !
Стонет вода штормовая,
В дальние дали маня.
Ты не ревнуй, дорогая,
К Черному морю меня.
Пусть нелегка эта доля -
Мне не прожить без нее.
Самое синее в мире -
Черное море мое.
Nước trong bão tố đang gào thét,
Như vẫy gọi về phương trời xa.
Hỡi em yêu, hãy đừng ghen nhé,
Đừng ghen anh cùng với Hắc Hải.
Dù vận mệnh này chẳng dễ chút nào
Anh không thể sống thiếu biển khơi.
Biển xanh nhất trên thế giới
Là Hắc Hải của tôi.

Tp. Hồ Chí Minh 06.08.2012
Minh Nguyệt dịch.
  Сергей Захаров - Черное море мое


Чёрное море моё Георг Отс 

 

 




HẮC HẢI CỦA TÔI

Biển bờ còn chói sáng trong đêm khuya
Cuồn cuộn làn sóng biếc xanh rờn
Chạnh lòng người yêu tôi nơi xa vời
Biển đầy tình mến yêu muôn đời.

Nơi đây bao năm lòng tôi say sưa
Qua phong sương lòng tôi không xao xuyến
Tháng năm trôi qua trên biển khơi này
Tiếng sóng vỗ chan hoà trong gió
Như câu ca trên bờ biển xanh.

Biển bờ vẫn hát khúc ca năm xưa
Ngọt ngào như tiếng võng đu đưa.
Biển dạy tôi biết đón cơn phong ba.
Biển dạy tôi mến yêu chan hoà.

Bên em thân yêu không sao quên
Có những lớp người cần lao sương gió
Sống chung bên nhau như tình anh em
Cất tiếng hát ca ngợi biển khơi
Tiếng hát khắc sâu trong lòng tôi.

Giờ này mẹ già tôi đang trông ngóng
Mong tin con nhờ đàn chim bay đến
Tháng năm trôi qua trên biển khơi này
Tiếng sóng vỗ chan hoà trong gió
Như câu ca trên bờ biển xanh.

Chủ Nhật, 2 tháng 3, 2014

СЕВАСТОПОЛЬСКИЙ ВАЛЬС - XEVASTOPOLSKI VALS


Khi nói đến Xevastopol, chúng ta đều biết đó là một thành phố anh hùng của Ucraina nằm trên bán đảo Krưm với nhiều chiến công hiển hách trong những năm chiến tranh vệ quốc vĩ đại. Cũng chính tại nơi đây vào năm 1783 nữ hoàng Nga Ekaterina II đã ký quyết định thành lập Hạm đội Biển Đen. Sau khi Liên xô tan rã, chính quyền thân phương Tây của Ucraina đã nhiều lần muốn đòi lại cảng quân sự này. Đây là một vị trí quân sự có tầm quan trọng, chính hải quân Mỹ cũng muốn vào thuê đóng căn cứ tại đây. Qua một thời gian gia hạn, cuối cùng phe thân Nga của tổng thống đương thời đã quay trở lại nắm quyền lãnh đạo Ucraina và ký một hợp đồng với thủ tướng Vladimir Putin, cho Nga thuê dài hạn cho tới năm 2042. Xin giới thiệu với các bạn một bài hát theo điệu nhạc vals, viết về tình cảm của những người lính thủy của hạm đội Biển Đen với những người thân của mình khi xa nhà.

СЕВАСТОПОЛЬСКИЙ ВАЛЬС - XEVASTOPOLSKI VALS
Слова Г. Рублева, Музыка К. Листова - Концерт на день чф.11 мая 2008. Kỷ niệm 225 năm thành lập hạm đội Biển Đen.


Тихо плещет волна,
Ярко светит луна;
Мы вдоль берега моря идем
И поем, и поем,
И шумит над головой
Сад осеннею листвой.
Một con sóng sô xào xạc,
Á
nh trăng vàng chiếu sáng ngời;
Chúng ta đi dọc theo bờ biển
Và cùng nhau cất tiếng hát ca,
Nghe đâu đây rì rào quanh ta
Cả một vườn đầy lá thu vàng.
Севастопольский вальс,
Золотые деньки;
Мне светили в пути не раз
Ваших глаз огоньки.
Севастопольский вальс
Помнят все моряки.
Разве можно забыть мне вас,
Золотые деньки!
Xevastopolski vals,
Là những ngày vàng thắm;
Những ánh lửa từ đôi mắt em.
Chiếu soi đường cho anh bao lần
Xevastopolski vals,
Tất cả các thủy thủ đều nhớ.
Làm sao anh có thể quên em,
Ôi những ngày vàng thắm!
На Малахов курган
Опустился туман.
В эту ночь вы на пристань пришли
Проводить корабли.
И с тех пор в краю любом
Вспоминал я милый дом.
Trên đồi cao Malakhov
Sương mù bao phủ khắp nơi,
Vào đêm đó các anh đã đến cầu cảng
Đ
cầm lái những con tàu.
Từ hồi ấy đến giờ, bất kỳ nơi đâu
Anh luôn nhớ ngôi nhà yêu dấu.
Севастопольский вальс,
Золотые деньки;
Мне светили в пути не раз
Ваших глаз огоньки.
Севастопольский вальс
Помнят все моряки.
Разве можно забыть мне вас,
Золотые деньки!
Xevastopolski vals,
Là những ngày vàng thắm;
Những ánh lửa từ đôi mắt em.
Chiếu soi đường cho anh bao lần
Xevastopolski vals,
Tất cả các thủy thủ đều nhớ.
Làm sao anh có thể quên em,
Ôi những ngày vàng thắm!
Мы вернулись домой
В Севастополь родной.
Вновь, как прежде, каштаны в цвету,
И опять я вас жду...
Вдоль бульваров мы идем
И, как в юности, поем.
Chúng ta đã trở về nhà
Về xevastopol thân yêu.
Lại vẫn như hôm nào, hạt dẻ nở đầy hoa,
Và anh lại chờ mong em…
Mình cùng đi dọc đại lộ
Và hát như hồi ấu thơ.
Севастопольский вальс,
Золотые деньки;
Мне светили в пути не раз
Ваших глаз огоньки.
Севастопольский вальс
Помнят все моряки.
Разве можно забыть мне вас,
Золотые деньки!
Xevastopolski vals,
Là những ngày vàng thắm;
Những ánh lửa từ đôi mắt em.
Chiếu soi đường cho anh bao lần
Xevastopolski vals,
Tất cả các thủy thủ đều nhớ.
Làm sao anh có thể quên em,
Ôi những ngày vàng thắm!
TP. Hồ Chí Minh 07.11.2011
Minh Nguyệt dịch.






Thứ Sáu, 28 tháng 2, 2014

РІДНА ЗЕМЛЯ- QUÊ HƯƠNG - РОДНАЯ ЗЕМЛЯ “ТАИСИЯ ПОВАЛИЙ”



Giới thiệu với các bạn một bài hát Ukraina ca ngợi tình yêu quê hương đất nước và con người, do nghệ sĩ nhân dân Ukraina Таисия Повалий trình bày. Mỗi chúng ta khi xa nhà thường hay nhớ tới quê hương, nơi mình sinh ra và lớn lên ở đó, nơi có cha mẹ già, có anh chị em ruột thịt, có bạn bè cùng bà con hàng xóm láng giềng…
Nhưng có lẽ trong lòng tất cả những người xa nhà, tình cảm với người mẹ ở quê nhà là sâu nặng hơn cả, đã có biết bao nhiêu bài hát hay viết về người mẹ, nhưng có lẽ mỗi người có một nỗi lòng và tâm tư tình cảm riêng đối với mẹ của mình, mà không một nhà thơ hay nhạc sĩ nào có thể diễn tả hết được. Bài hát bằng tiếng Ukraina xin giới thiệu cùng các bạn.


РІДНА ЗЕМЛЯ- QUÊ HƯƠNG - РОДНАЯ ЗЕМЛЯТАИСИЯ ПОВАЛИЙ



Кожен долю створює руками,
Як хлібину теплу на столі.
Ми не обераєм тільки маму
І куточок рідної землі,
Mỗi người tạo ra số phận bằng đôi tay,
Như bánh mì nóng hổi ở trên bàn
Chúng ta không chọn mình mẹ đâu
Mà thêm một góc nhỏ quê hương.
Ми для них кохані і єдині,
Завжди повертаємось с даля,
А коли незгода у родині,
Плаче і матуся і земля,
Đối với người yêu thương duy nhất,
Chúng ta luôn trở về từ nơi xa,
Còn khi gia đình có nỗi bất hòa
Thì cả mẹ và đất kia cũng khóc.
Рідна земля, золотими мріями
Прийде в твій дім лагідна весна.
Доля моя буде з україною,
Стількі країн, а любов одна.
Quê hương là những ước mơ vàng
Khi mùa xuân êm đềm đến ngôi nhà bạn
Số phận của tôi gắn bó với Ukraina
Quốc gia có nhiều, nhưng tình yêu chỉ một.
Ми родина тисячі народів,
Що цвітуть як квіти польові.
І мости від заходу до сходу
Будуть як веселкі дощові,
Chúng ta là gia đình của cả ngàn người,
Đang nở rộ như rừng hoa đồng nội.
Và những chiếc cầu từ Tây sang Đông
Giống như cầu vồng trong cơn mưa.
Рідна земля, золотими мріями
Прийде в твій дім лагідна весна.
Доля моя буде з україною,
Стількі країн, а любов одна.
Quê hương là những ước mơ vàng
Khi mùa xuân êm đềm đến ngôi nhà bạn
Số phận của tôi gắn bó với Ukraina
Quốc gia có nhiều, nhưng tình yêu chỉ một.
 
Tp. Hồ Chí Minh 08.10.2012
Minh Nguyệt dịch.
 


Thứ Ba, 25 tháng 2, 2014

ЧОРНІЇ БРОВИ, КАРІЇ ОЧІ- LÔNG MÀY ĐEN, ĐÔI MẮT HẠT DẺ


Các bạn thân mến, có bạn hỏi về bài hát dân ca Ukraina đã được dịch sang tiếng Việt với cái tên “ĐÔI MẮT HUYỀN”. Thực tình thì tôi chưa bao giờ được nghe bài hát đó bằng tiếng Việt, nên rất khó tìm bản gốc bằng tiếng Ukraina. Nhưng trong mạng có tới hai bài hát có tên gần giống như nhau “ЧОРНІЇ БРОВИ, КАРІЇ ОЧІ- LÔNG MÀY ĐEN, ĐÔI MẮT HẠT DẺ”, được nhiều ca sĩ thể hiện với giai điệu của một bản tình ca cổ romans. Trước hết xin được giới thiệu với các bạn bài hát này, còn bài dân ca tôi sẽ dịch sau. Xin cảm ơn bạn Lưu Minh Phương là người đã từng hát bài này bằng tiếng Việt và sưu tầm được lời Nga, chứng minh được rằng đó chính là bài hát mà nghệ sĩ Trung Kiên đã viết lời Việt từ bản tiếng Nga. Khi so sánh kỹ hai bản tiếng Ukraina và tiếng Nga thì hầu như tất cả các đoạn nội dung đều có thay đổi. Thú thực tôi cảm thấy nội dung của bản tiếng Ukraina hay hơn nhiều so với bản đã dịch sang tiếng Nga. mời các bạn xem nội dung bản dịch của tôi từ nguyên gốc tiếng Ukraina.

ЧОРНІЇ БРОВИ, КАРІЇ ОЧІ- LÔNG MÀY ĐEN, ĐÔI MẮT HẠT DẺ
Романс - Музика: Денис Бонковський- Слова: Костянтин Думитрашко


Чорні брови, карі очі,
Темні як нічка, ясні, як день!
Ой очі, очі, очі дівочі,
Де ж ви навчились зводить людей?
Ôi lông mày đen, đôi mắt hạt dẻ,
Đen như đêm, ngời sáng như ban ngày!
Ôi đôi mắt ngời xinh người thiếu nữ,
Ở nơi đâu em đã học làm đắm say lòng người?
Вас і немає, а ви мов тут,
Світите в душу, як дві зорі.
Чи в вас улита якась отрута,
Чи, може, справді, ви знахарі?
Vắng bóng em mà ngỡ em đang ở chốn này,
Em chiếu soi tâm hồn ngỡ như hai ngôi sao.
Phải chăng có độc dược đã truyền vào trong em,
Hay phải chăng đích thực em là một thầy lang?
Чорнії брови, стрічки шовкові,
Все б тільки вами я любувавсь.
Карії очі, очі дівочі,
Все б тільки я дивився на вас.
Cặp mày đen giống như dải lụa đào,
Càng làm anh ngắm nhìn em đắm say.
Ôi đôi mắt huyền xinh người thiếu nữ,
Anh chỉ muốn được mãi ngắm nhìn em.
Чорнії брови, карії очі!
Страшно дивиться підчас на вас:
Не будеш спати ні вдень, ні вночі,
Все будеш думать, очі, про вас.
Ôi lông mày đen, đôi mắt hạt dẻ!
Thật lo sợ khi ngắm nhìn em lúc này:
Sẽ chẳng ngủ được dù là đêm hay ngày,
Luôn nghĩ tới đôi mắt và nhớ tới em thôi.
TP. Hồ Chí Minh 12.07.2013
Minh Nguyệt dịch.

Lời bài hát tiếng Việt mời các bạn kiểm tra xem nhé:

ĐÔI MẮT HUYỀN

Dân ca Ucraina

Kìa đôi mắt sáng, mắt đen người thiếu nữ
Ngời sáng như nắng xuân, đen thẫm như đêm đông
Đôi mày đen láy, trông như ngàn áng tơ
Ai xui cô mình đến lung lay cả tâm hồn?

Thì cô mau nói: Đã ai người yêu cô?
Người đã trao cho cô bao mối dây duyên tơ?
Hay là cô muốn: Ta đưa làn gió thơm
Đem dâng cô nàng trái tim ta và tâm hồn?

Tìm nhau không thấy trái tim sao vương vấn
Gặp gỡ nhau nơi đây, giây phút ta mê say
Ôi người thiếu nữ có đôi màu mắt đen
Ta mang bao hẹn ước chứa chan đầy tâm hồn


Bản tiếng Nga:
Черные брови, карие очи
Темны, как ночка, ясны, как день.
Ой, очи, очи, очи девочьи,
Кто научил вас губить людей?
Ôi lông mày đen, đôi mắt nâu
Đen như đêm, ngời sáng như ban ngày!
Ôi đôi mắt ngời xinh người thiếu nữ,
Ai đã dạy em cách giết chết lòng người?
Вас со мной нет здесь, а в сердце - рядом
Светите в душу светом зари (как две звезды)
Может, отравит взгляд этот ядом,
Может, излечит раны мои.
Em không ở đây bên anh, nhưng trái tim kề bên
Rọi chiếu tâm hồn với ánh bình minh (như hai ngôi sao)
Có thể, ánh mắt ấy sẽ đầu độc con người,
Có thể, sẽ chữa lành mọi vết thương trong anh.
Черные брови – отблески ночи
Вас вспоминаю я каждый раз,
Карие очи, очи девочьи
Снова тону, словно в омуте в вас
Lông mày đen- ánh phản chiếu của đêm
Cứ mỗi khi anh nhớ đến em,
Hỡi đôi mắt màu nâu, mắt người thiếu nữ
Anh như lại đắm chìm trong đáy mắt em
Черные брови, карие очи,
Страшно смотреть в эти очи подчас.
Не буду спать я ни днем, ни ночью,
Все буду думать очи о вас.
Ôi lông mày đen, đôi mắt nâu
Thật khiếp sợ khi nhìn đôi mắt ấy lúc này.
Anh sẽ không ngủ được dù đêm hay ngày,
Anh sẽ luôn nghĩ tới đôi mắt ngời của em.

TP. Hồ Chí Minh 25.07.2013
Minh Nguyệt dịch.