ПОЛЮШКО- ПОЛЕ – CÁNH ĐỒNG YÊU THƯƠNG

Các bạn thân mến, bài hát “Полюшко- поле” là một trong những bài hát rất nổi tiếng của Liên Xô được sáng tác vào năm 1933. Lời do nhà thơ Nga Виктор Гусев viết, nhạc được lấy từ bản giao hưởng thứ 4 của nhạc sĩ Лев Книппер viết cho phim “Поэма о бойце- комсомольце”. Bài hát được nhiều ca sĩ trên thế giới thể hiện bằng đủ các thứ tiếng, nhưng đáng chú ý có một ca sĩ nhạc sĩ Nga sống ở Đức- Иван Ребров đã soạn một lời khác mời các bạn cùng thưởng thức.

ПОЛЮШКО- ПОЛЕ – CÁNH ĐỒNG YÊU THƯƠNG

Музыка: Лев Книппер – Слова: Виктор Гусев

1.Полюшко- поле, Полюшко, широко поле. Едут по полю герои, Эх, да Красной Армии герои!	Hỡi ơi cánh đồng yêu thương, Cánh đồng đẹp rộng mênh mông. Những anh hùng hành quân nơi ấy, Chính là những anh hùng hồng quân!
2. Девушки плачут, Девушкам сегодня грустно, - Милый надолго уехал, Эх, да милый в армию уехал!	Kìa các thiếu nữ đang thầm khóc, Ngày hôm nay các nàng buồn bã,- Vì người yêu sẽ ra đi xa, Các chàng đã xung vào quân ngũ!
3. Девушки, гляньте, Гляньте на дорогу нашу, Вьется дальняя дорога, Эх, да развеселая дорога!	Hỡi các thiếu nữ hãy nhìn đây, Nhìn vào con đường của ta, Còn đường xa đang lượn quanh, Là con đường rộn vang bước chân!
4.Едем мы, едем, Едем - а кругом колхозы, Наши, девушки, колхозы, Эх, да молодые наши села.	Chúng ta cất bước lên đường, Xung quanh là những nông trang, Cùng bao thiếu nữ đẹp xinh, Những xóm làng mới dựng xây của ta.
5. Только мы видим, Видим мы седую тучу, Вражья злоба из-за леса, Эх, да вражья злоба, словно туча.	Ta chỉ nhìn thấy trước mặt, Đám mây xám trên bầu trời, Kẻ thù độc ác từ rừng rậm Giống hệt như mây xám mà thôi.
6. Эх, девушки, гляньте, Мы врага принять готовы, Наши кони быстроноги, Эх, да наши танки быстроходны.	Hỡi các thiếu nữ hãy nhìn đây, Chúng tôi sẵn sàng nghênh chiến kẻ thù, Ngựa của ta với bước chân mau lẹ, Tăng của ta chạy với tốc độ cao.
7. В небе за тучей Грозные следят пилоты. Быстро плавают подлодки, Эх, да зорко смотрит Ворошилов.	Trên trời dõi theo những đám mây Là những người phi công dũng cảm. Những chiếc tàu ngầm bơi rất nhanh, Đã có tàu Voroshilov rất tinh anh.
8. Пусть же в колхозе Дружная кипит работа, Мы - дозорные сегодня, Эх, да мы сегодня часовые.	Hãy để cho ở trong nông trang Công việc luôn nhộn nhịp thuận hòa, Ngày hôm nay chúng tôi đi tuần tra, Vâng chúng tôi canh gác khắp nơi nơi.
9. Девушки, гляньте, Девушки, утрите слезы. Пусть сильнее грянет песня, Эх, да наша песня боевая!	Hỡi các thiếu nữ hãy nhìn đây, Hãy mau lau khô dòng lệ rơi. Để bài ca càng ngân cao hơn, Đây bài ca chiến đấu của chúng ta!
10. Полюшко- поле, Полюшко, зелено поле! Едут по полю герои, Эх, да Красной Армии герои!	Hỡi ơi cánh đồng yêu thương, Cánh đồng xinh đẹp rộng mênh mông. Những người anh hùng hành quân nơi ấy, Chính là những anh hùng hồng quân!

1934

Tp. Hồ Chí Minh 01.12.2014

Minh Nguyệt dịch.

ПОЛЮШКО- ПОЛЕ – CÁNH ĐỒNG YÊU THƯƠNG “ORIGA - ОЛЬГА ЯКОВЛЕВА”

Музыка: Лев Книппер – Слова: Виктор Гусев

Полюшко- поле, Полюшко широко поле. Едут да по полю герои, Прошлого времени герои.	Hỡi ơi cánh đồng yêu thương, Cánh đồng đẹp rộng mênh mông. Những anh hùng hành quân nơi ấy, Những anh hùng của một thời đã qua.
Ветер развеет Эх, да по зелену полю Их удалые песни, Прошлого времени песни.	Gió đang thổi về nơi xa Trên khắp đồng cỏ non xanh Những bài hát oai hùng ấy, Những bài hát của thời đã qua.
Только оставит Им боевую славу И запыленную дорогу, Вдаль уходящую дорогу.	Chỉ để lại cho riêng họ Niềm vinh quang từ chiến trường Và con đường đầy cát bụi, Con đường đã qua phía xa xa.
Полюшко- поле Видело немало горя, Было пропитано кровью, Прошлого времени кровью.	Hỡi ơi cánh đồng yêu thương, Thấy biết bao điều đau khổ, Đã thấm biết bao máu đào, Máu của một thời đã qua.

Tp. Hồ Chí Minh 01.12.2014

Minh Nguyệt dịch.

Lời tiếng Anh:

      What's in the mind of a soldier
      when he is riding to war
      Saying farewell to his loved ones
      He might not see any more

      Evil and blind is his courage
      precious but worthless his life
      Maybe he'll meet with his black crow
      The ultimate end of his strife

ДУНАЙСКИЕ ВОЛНЫ – SÓNG ĐA NUYP

  
Những cảnh trong phim truyện: оптимистическая трагедия-  “Bi kịch của chủ nghĩa lạc quan”, đạo diễn S.Samsonov (С. Самсонов), nhạc vals của I. Ivanovich (И. Иванович) (1845-1902) là nhà nhạc sĩ, là đạo diễn các dàn nhạc quân đội người Rumania.Tác giả của bản vals nổi tiếng “Sóng Đa nuyp” "Дунайские волны" (1880). Vào những năm 90 của thế kỷ 19 Iosif Ivanovich (Иосиф Иванович) sống ở nước Nga, ông viết một loạt các bài vals trong đó có “Kỷ niệm từ Matxcơva” "Сувенир из Москвы", “Tatiana”"Татьяна", “Giấc mơ trên Volga”, “Trên bờ sông Neva”. Vào một ngày thu rực rỡ của năm 1880 Iosif Ivanovich là nhạc trưởng Đoàn nhạc khí của trung đoàn bộ binh trong thành phố Galatsa (Галацa) ở Xec bi  khi đi bên bờ sông ngước nhìn những tia nắng trên sóng sông Đanuyp và bắt đầu khẽ hát những điệu nhạc buồn và từ đó đã nảy sinh trong ông một làn điệu. Sau đó khi về nhà ông viết những nốt nhạc vals, ngay trên trang nhất ông có viết tên bài mà ông đã nghĩ trong đầu “Sóng Đanuyp” «Дунайские волны». Đó chính là sự ra đời của bản nhạc nổi tiếng thế giới.

Trong thời gian ngắn bản vals đã tìm được tổ quốc thứ hai tại nước Nga và trở thành nổi tiếng nhiều năm sau đó. Rất nổi tiếng và hào hùng trong thời gian đó đồng thời mang giai điệu rất trữ tình đã đi vào thị hiếu của các nhà đương thời, trở thành tiết mục chính hay nhất của các chương trình biểu diễn của các dàn nhạc khí và nhạc dây. Hoàn toàn có thể nói rằng chính xuất xứ từ vùng Bancăng đã làm cho bản nhạc càng thêm nổi tiếng.

Lời bài hát mà chúng ta thường nghe được Samuil Bolotin (Самуил Болотин) viết rất lâu sau đó. Có nhiều nhà thơ trên nước Nga có viết lời trong đại chiến thế giới thứ hai như Evgenhi Dolmatovski ( Е. Долматовского) trước năm 1950 về các trận đánh trên sông Đanuyp.  Và năm 1969 có “Đanuyp xanh”  "ДУНАЙ ГОЛУБОЙ" Nhạc A. Dolukhanian (А. Долуханян), Lời. Sergei Smirnov (Сергей Сергеевич Смирнов).

Вивальди-оркестр ВАЛЬС ДУНАЙСКИЕ ВОЛНЫ 

ДУНАЙСКИЕ ВОЛНЫ – SÓNG ĐANUYP
Музыка И. Ивановичи, Слова С. Болотина

Дунай голубой, Ты течешь сквозь века, Плывут над тобой В вышине облака. А ночью встает Над тобою луна, И песню поет Голубая волна.	Hỡi sông Đa nuyp xanh Chảy qua bao thế kỷ, Bơi thấp thoáng trên đầu Là những áng mây trôi. Trời đêm cao vời vợi Vầng Trăng chiếu sáng ngời, Kìa những con sóng xanh Đang cất cao tiếng hát.
И разливается Вольный дунайский простор, В нем отражения Сказочных гор, В нем серебристая Тропка луны И звезд золотой костер.	Sóng Đa nuyp mênh mông Đang xô về muôn ngả Hiện lên trên sóng biếc Những ngọn núi diệu kỳ, Cả con đường trắng bạc Dẫn thẳng tới cung Trăng Bao vì sao tỏa sáng Như những đốm lửa vàng.
А там, вдали, Огоньки, огоньки, огоньки, Словно в июльском Саду светлячки, Словно игра Драгоценных камней На бархатном дне реки.*	Ở phía đằng xa ấy, Có lửa chiếu sáng soi, Như trong vườn tháng Bảy Đom đóm lập lòe bay, Tựa ánh sáng lấp lánh Của đá quý dưới sông Trên thảm nhung xanh thẳm.
А по волнам и там, и тут Сотни судов, скользя, плывут, Яхты со всех концов земли И великаны-корабли.**	Trên sóng nhấp nhô nơi đây, nơi đó Hàng trăm con tàu vừa trượt vừa bơi, Kìa thuyền buồm từ khắp muôn nơi Và những con tàu vĩ đại giữa biển khơi.
И бегут, бегут Струи светлых вод, Светлых вод, Все вперед, Прямо на восход, на восход, И течет в дальний мирный край, Мирный край, Наш голубой, Величавый наш Дунай!***	Tàu đang chạy hối hả Những tia nước trắng xóa Văng tóe khắp mọi nơi Tiến nhanh ra phía trước Hướng thẳng về phương đông, Ôi dòng sông xanh mát Đa nuyp của chúng ta Chảy nhanh về phương xa Tới miền quê yêu dấu Với tình yêu bao la.
Дунай голубой — чудо-река, В воды твои смотрят века. Нет на земле — так ты и знай! Краше тебя, Дунай! С вершин снеговых Альп и Карпат - В лоно твое реки спешат. Влиться стремясь в воды твои, Звонко журчат ручьи.	Đa nuyp xanh – dòng sông kỳ diệu, Nhìn nước trong soi bóng biết bao đời. Trên trái đất này- hỡi người có biết- Chẳng có sông nào đẹp hơn Da nuyp xanh! Kìa trên đỉnh Alpơ- Karpat Cả một màu tuyết trắng bao quanh Hướng vào lòng của sông vội vã Đang rót thêm nước mát êm đềm, Khẽ róc rách thì thầm bao suối nhỏ.
Но вот вдоль реки Опустилась ночная прохлада, Ветер затих, И звезда улыбнулась звезде, Стали слышней ручейки, И в саду зазвенели цикады, И молчаливо Плакучие ивы стоят, Наклонясь к воде.	Hãy ngước nhìn trên khắp mặt sông Đêm giá lạnh dần buông muôn nẻo, Gió đã tắt không gian vắng lặng Các vì sao khẽ nhoẻn miệng cười tình Chỉ còn nghe rì rào sông nước chảy Và trong vườn rộn rã tiếng ve ngân, Rồi chìm vào không gian trầm lặng Những thân liễu buồn rầu trên bờ vắng Khẽ nghiêng mình bên sóng nước tâm tình.

TP. Hồ Chí Minh 04.7.2010
Minh Nguyệt dịch

*Первые три куплета повторяются еще раз до знака Ф.
**Данное четверостишие повторяется два раза.
***Данный куплет повторяется дважды. 

Phiên bản lời Việt “Sóng nước biếc”, được nhạc sĩ Phạm Đình Chương sáng tác thật hài hoà về nội dung cũng như ca từ. Lời ca khúc lãng mạn nhưng đặc biệt trong sáng, phảng phất u buồn như một bài thơ nhưng không quá thống thiết. Là một nhạc phẩm được chuyển thể từ nhạc cổ điển sang tình ca Việt Nam, có giá trị tình tự lãng mạn, tuy nhiên lời ca được chọn lọc, vì vậy phiên bản này vẫn giữ được nét sang cả của một tác phẩm giao hưởng thuộc dòng nhạc bác học của Tây phương và cũng là của cả nhân loại. Bức tranh thiếu nữ trên cánh đồng hoa, bên cạnh bờ hồ, đã làm tôi ngơ ngẩn, mường tượng đây là hình ảnh người thiếu nữ trong “Sóng nước biếc” của Phạm Đình Chương, đang mòn mỏi trông chờ người yêu trở lại bến sông xưa. Sự xúc cảm về một mối tương tư lại tràn trong tâm khảm, nỗi niềm riêng chôn giấu lại đau đáu bên lòng.   

SÓNG NƯỚC BIẾC

Lời Việt: Phạm Đình Chương

Một dòng sông sâu cuồn cuộn sóng trôi về nơi đâu
Gió đưa buồm nâu mang tâm hồn vào cõi u sầu
Một vầng trăng nhô rung mình dưới muôn đợt sóng vỗ
Lá hai hàng cây khô đang gieo mình vào cõi mơ hồ

Sóng lớp lớp, sóng lớp lớp, sóng đem nguồn vui
Đang chơi vơi, đang chơi vơi, sóng lan mọi nơi
Khi đau thương, khi yêu đương, thiết tha vô vàn
Sóng dâng trong lòng ta mơ màng

Sóng lớp lớp, sóng lớp lớp, sóng đem nguồn vui
Đang chơi vơi, đang chơi vơi, sóng lan mọi nơi
Khi đau thương, khi yêu đương, thiết tha vô vàn
Sóng dâng trong lòng ta mơ màng

Yêu nàng thiếu nữ ven sông chèo đò
Yêu vì đôi mắt em không hoen mờ
Cho lòng du khách bâng khuâng mong chờ
Cho dòng sông xanh lại trôi lững lờ

Yêu nàng thiếu nữ ven sông chèo đò
Yêu vì đôi mắt em không hoen mờ
Cho lòng du khách bâng khuâng mong chờ
Cho dòng sông xanh lại trôi lững-lờ

Sóng đang về
Sóng tràn trề
Sóng dâng tình chứa chan còn vang câu thề
Sóng vui mừng, hát vang lừng đón đưa đôi ta tưng bừng

Rồi tình chưa phai sao vội tới thương biệt ly
Bến xưa gặp nhau nay ai ngờ là bến ly tan
Lệ sầu tuôn rơi pha hòa sóng mong tìm ai
Tháng năm dần trôi em trông chờ mà chẳng thấy ai về

Ngày vui đã qua, bờ sông riêng có ta
đứng nhìn sóng tuôn về phương trời xa mịt mờ
Xót xa, chiều nay ta tới đây
để thấy trên dòng sông duyên tình tàn phai 

 

 

ГДЕ ТЫ РАНЬШЕ БЫЛ - NGÀY ẤY ANH Ở ĐÂU “VALENTINA TOLCUNOVA”

Bài hát “ANH ĐÃ Ở ĐÂU” là một bài hát có chút buồn. Bài hát kể về hai người yêu nhau, chàng trai vì lý do gì đó đã ra đi, để lại cô gái một mình bơ vơ với niềm nhớ thương da diết người yêu duy nhất của mình. Đời người con gái cũng chỉ có xuân thì, rồi cô cũng phải đi lấy chồng. Nàng đã lấy người mà nàng chẳng hề yêu để rồi cuộc sống như trên bờ vực thẳm. Khi chàng trai quay trở về thì quá muộn mất rồi. Còn gì nữa để mà yêu. Bao năm nàng đã mòn mỏi ngóng trông, nước mắt kia đã cạn vì thương nhớ người yêu duy nhất của mình…
Sao cô nàng dại quá không biết yêu lấy vài chàng “duy nhất” cho đỡ khổ nhỉ?
Đây là một trong những bài hát vàng của ca sĩ Valentina Tolcunova trong sự nghiệp ca hát của mình.

ГДЕ ТЫ РАНЬШЕ БЫЛ - ANH ĐÃ Ở ĐÂU “VALENTINA TOLCUNOVA”
Автор текста : Долматовский Е., композитор: Колмановский Э.

Полюбить тебя уж не хватит сил
И одной теперь хорошо
Где ты раньше был
Где ты раньше был
Что так поздно ко мне ты пришел
Где ты раньше был
Где ты раньше был
Что так поздно ко мне ты пришел
Yêu anh ư, em đâu còn sinh lực
Sống một mình còn thấy tốt hơn
Bao năm qua anh đi khắp chốn
Chẳng một lần đến ghé thăm em
Để bây giờ anh mới trở về
Đã muộn mất rồi biết không anh.

Разве ты не знал о моей тоске
Как ты мог прожить без меня
Где ты раньше был целовался с кем
С кем себе самому изменял
С кем себе самому изменял
Разве знает кто сколько лет и зим
Я улыбки жду и тепла
Где ты раньше был когда я с другим
С нелюбимым над пропастью шла
С нелюбимым над пропастью шла
Phải chăng anh không biết, bao nỗi buồn trong em
Thế mà anh sống được, những tháng ngày vắng em.
Anh đã đến nơi nào, rồi ôm hôn ai nhỉ
Có lẽ anh không biết, đã phản bội chính mình
Anh ơi có biết không, đông qua rồi hè tới
Em ngày tháng chờ mong, những nụ cười nồng ấm
Bao năm anh ở đâu, nào có hay có biết
Em trên bờ vực thẳm, cùng người chẳng hề yêu.

Мы с тобой теперь словно тьма и свет
Полюбить тебя нету сил
Где ты раньше был столько дней и лет
Мой единственный где же ты был
Где ты раньше был столько дней и лет
Мой единственный где же ты был
Anh với em bây giờ, như bóng đêm- ánh sáng
Còn yêu anh nữa ư, em đâu còn sinh lực
Bao năm tháng qua rồi, anh ở đâu anh nhỉ
Người em yêu duy nhất, đã xa rồi còn đâu
Bao ngày anh ra đi, em trông mong mòn mỏi
Thầm trách cho số phận, chỉ yêu một mình anh.

TP. Hồ Chí Minh 08.04.2010
Minh Nguyệt dịch

ДОРОГОЙ ДЛИННОЮ - TÌNH CA DU MỤC

Các bạn thân mến, bài hát được nhiều người Việt chúng ta biết đến từ những năm 70 của thế kỷ trước mà đến nay vẫn thường hay hát có tên là “Tình ca du mục”. Nguyên bản là bài tình ca cổ (romans) do Konstantin Podrevski viết vào khoảng năm 1929. Nhưng hiện tại trên đất Nga có tồn tại tới 5 phiên bản khác nhau, đã được dịch sang rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Có nhiều bạn cho rằng bản lời Việt chắc là đạo nhạc, tôi nghĩ rằng không hẳn như thế, có thể nó là 1 trong 5 phiên bản khác được dịch ra tiếng Pháp hay tiếng Anh mà tác giả đã dịch sang tiếng Việt. Tôi xin dịch bản tiếng Nga gốc để các bạn tham khảo.

ДОРОГОЙ ДЛИННОЮ - TÌNH CA DU MỤC
Музыка: Борис Фомин – Слова: Константин Подревский- 1929

Ехали на тройке с бубенцами,
А вдали мелькали огоньки.
Мне б теперь соколики за вами
Душу бы развеять от тоски.
Cưỡi trên xe tam mã rộn vang tiếng lục lạc,
Có những ánh đèn thấp thoáng phía trời xa…
Anh muốn làm chim ưng bay ngay đến với em
Để tâm hồn được vơi đi nỗi buồn thương!

Дорогой длинною, да ночкой лунною,
Да с песней той, что вдаль летит звеня.
Да той старинною c той семиструнною,
Что по ночам, так мучила меня.
Con đường dài bát ngát dưới ánh trăng,
Cùng với bài ca, vang vọng về nơi xa,
Và với chiếc đàn ghi ta bảy dây cũ ấy,
Những đêm trường mãi dày vò lòng ta!

Помню наши встречи и разлуки.
Навсегда ушедшие года.
И твои серебряные руки,
В тройке улетевшей навсегда.
Anh nhớ những buổi hẹn hò và chia ly của chúng mình.
Những năm dài đã trôi đi mãi mãi.
Và đôi bàn tay ánh bạc của em,
Trong xe tam mã mãi mãi bay xa.

Пусть проходит молодость лихая,
Как сквозь пальцы талая вода.
Только наша тройка удалая
Будет с нами мчаться сквозь года.
Mặc cho tuổi trẻ gian khó qua đi,
Như nước tuyết tan xuyên qua kẽ bàn tay.
Chỉ có xe tam mã dũng mãnh của chúng ta
Sẽ cùng chúng ta vùn vụt những năm trường.

Дни идут печали умножая
Мне так трудно прошлое забыть.
Как нибудь однажды, дорогая,
Вы меня свезёте хоронить.
Những ngày qua đi, nỗi buồn lại nhân lên
Những quá khứ đã qua, anh thật khó lòng quên
Rồi đến một khi nào đó, hỡi em yêu,
Em sẽ mang anh đi chôn cất nhé.

TP. Hồ Chí Minh 23.07.2012
Minhhankiev dịch

ДОРОГОЙ ДЛИННОЮ - TÌNH CA DU MỤC

Thảo nguyên bát ngát mênh mông tận chân trời
Cỏ cây hoa lá hương thơm tỏa ngát đồng
Tìm em năm tháng thấy đâu hình bóng nàng
Em thân yêu ơi, biết em giờ này nơi đâu

Điệp khúc:
Tiếng hát yêu thương bay xa,
Mãi mãi vang trong tim ta,
Đường đời bao la đi mãi đâu thấy bến bờ.
Dù cho năm tháng trôi đi,
Đàn ơi vang mãi trong ta,
Và bao đêm trắng ước mơ đang dày vò lòng ta.
Lai lai…

Dù cho năm tháng phôi pha hình bóng nàng
Dù thời gian có xóa tan bao ước vọng
Hàng mi đen láy như nhung vì nắng chiều
Trên vai em tôi, nỗi buồn dài theo mái tóc...

Điệp khúc:
Nhắn giúp cho ta chim ơi!
Hãy nhắn cho ta mây ơi!
Thảo nguyên bao la in dấu em ta nơi nào?
Lần theo dấu vết em đi
Tìm đâu thấy bóng em tôi?
Tình yêu bốc cháy trong tim phút giây nào nguôi
Lai lai…