Các bạn thân mến, trong
khi tìm những bài hát ru để đăng cho ngày quốc tế phụ nữ mùng 8 tháng 3, tình
cờ tôi thấy có bài thơ của Mikhain Lermontov. Bài hát có tên “СПИ, МЛАДЕНЕЦ МОЙ ПРЕКРАСНЫЙ- NGỦ ĐI CON YÊU XINH ĐẸP CỦA MẸ ƠI”. Nhưng đây cũng là bài hát được mọi người gọi là “Bài hát ru con của người kodac”. Sau khi
dịch xong nội dung bài hát, tôi vào mạng tìm thì thấy đã có người dịch rồi
đăng trong thưquán.net, nhưng đôi chỗ nội dung có khác nguyên bản, tôi cũng xin
đăng giới thiệu cùng các bạn.
СПИ, МЛАДЕНЕЦ МОЙ ПРЕКРАСНЫЙ- NGỦ ĐI CON YÊU XINH ĐẸP
CỦA MẸ ƠI
(Казачья колыбельная
песня)А. Е. Варламов, Михаил
Юрьевич Лермонтов
Спи,
младенец мой прекрасный,
Баюшки-баю.
Тихо
смотрит месяц ясный
В
колыбель твою.
Стану
сказывать я сказки,
Песенку
спою;
Ты ж
дремли, закрывши глазки,
Баюшки-баю.
|
Nào ngủ đi
con yêu xinh đẹp của mẹ ơi,
Ầu ơ- ơi
ầu ơ.
Mặt trăng
sáng ngời đang thầm ngó
Chiếc nôi
của con đấy con ơi.
Mẹ sẽ kể
những câu chuyện cổ tích,
Mẹ hát cho
con bài ca;
Nào nhắm
mắt lại, hãy ngủ đi con yêu,
Ầu ơ- ơi
ầu ơ.
|
По камням
струится Терек,
Плещет
мутный вал;
Злой
чечен ползет на берег,
Точит
свой кинжал;
Но отец
твой старый воин,
Закален в
бою:
Спи,
малютка, будь спокоен,
Баюшки-баю.
|
Sông Terek
chảy qua những phiến đá,
Làm bắn
tung con sóng đục ngầu;
Người
chechen hung ác bò lên bờ,
Đang mài
sắc lưỡi dao găm của mình;
Nhưng cha
con là người cựu chiến binh,
Đã được
tôi luyện trong chiến trận:
Ngủ đi con
yêu, hãy bình tâm nhé,
Ầu ơ- ơi
ầu ơ.
|
Сам
узнаешь, будет время,
Бранное
житье;
Смело
вденешь ногу в стремя
И
возьмешь ружье.
Я
седельце боевое
Шелком
разошью...
Спи, дитя
мое родное,
Баюшки-баю.
|
Rồi một
lúc tự con sẽ biết
Cuộc đời
chinh chiến;
Con dũng
mãnh lồng chân vào bàn đạp
Và cầm
súng trong tay.
Mẹ thêu
chiếc yên ngựa
Bằng tấm
lụa tơ tằm…
Ngủ đi con
thơ yêu thương của mẹ,
Ầu ơ- ơi
ầu ơ.
|
Богатырь
ты будешь с виду
И казак
душой.
Провожать
тебя я выйду -
Ты
махнешь рукой...
Сколько
горьких слез украдкой
Я в ту
ночь пролью!..
Спи, мой
ангел, тихо, сладко,
Баюшки-баю.
|
Con sẽ
giống như chàng hiệp sĩ
Và người
kodac nhiệt thành.
Mẹ sẽ đưa
tiễn con đi-
Con khẽ
giơ vẫy tay chào…
Biết bao
nhiêu giọt nước mắt đắng cay
Mẹ thầm
khóc vào đêm hôm ấy!...
Ngủ đi
ngọt ngào, yên tĩnh thiên thần của mẹ,
Ầu ơ- ơi
ầu ơ.
|
Стану я
тоской томиться,
Безутешно
ждать;
Стану
целый день молиться,
По ночам
гадать;
Стану
думать, что скучаешь
Ты в
чужом краю...
Спи, пока
забот не знаешь,
Баюшки-баю.
|
Mẹ sẽ mòn
mỏi vì buồn rầu,
Chờ đợi
con khôn nguôi;
Mẹ sẽ cầu
nguyện suốt ngày,
Còn hàng
đêm tiên đoán;
Mẹ nghĩ
rằng con sẽ buồn nhớ
Vì ở nơi
đất trời xa lạ…
Ngủ đi
con, khi còn chưa biết lo âu,
Ầu ơ- ơi
ầu ơ.
|
Дам тебе
я на дорогу
Образок
святой:
Ты его,
моляся богу,
Ставь
перед собой;
Да,
готовясь в бой опасный,
Помни
мать свою...
Спи,
младенец мой прекрасный,
Баюшки-баю.
|
Mẹ sẽ trao
cho con suốt chặng đường
Hình ảnh
của thánh thần:
Con hãy
cầu nguyện với chúa,
Đặt ngay
trước mặt mình;
Chuẩn bị
vào trận chiến hiểm nguy,
Hãy nhớ
lấy mẹ của mình…
Nào ngủ đi
con yêu xinh đẹp của mẹ ơi,
Ầu ơ- ơi
ầu ơ.
|
TP. Hồ Chí Minh
03.03.2013
Minh Nguyệt dịch.
Bài hát ru con Cô-dắc
Người dịch: Đức Mẫn
Ngủ đi, con mẹ, à ơi!
Kìa vành trăng sáng nhòm
nôi con nằm
Ngoan ngoan, mẹ kể, mẹ
ngâm
Đôi câu chuyện cổ, một
vần thơ xưa
Nghe rồi con khép hàng mi
À ơi, con mẹ, ngủ đi, ơi
à!
Kìa dòng Tê-rếch ngân nga
Trên sườn núi đá nước sa
đục ngầu
Trê-tren râu rậm, mày cao
Gối quỳ bờ đá mài đao
sáng ngời
À ơi! đừng sợ, à ơi!
Cha con từng đã quen nơi
trận tiền
Mai ngày con lớn khôn lên
Con quen hòn đạn mũi tên
hiểm nghèo
Can trường ngựa cưỡi,
súng đeo
Yên cương mai mốt mẹ thêu
sợi vàng
Ngủ cho ngoan, ngủ cho
ngoan
À ơi, con bạc, con vàng,
à ơi!
Chí Cô-dắc, vẻ anh tài
Con rồi ra trận, mẹ rồi
tiễn đưa
Vẫy tay chào mẹ con đi
Mẹ về nước mắt đầm đìa
thâu canh
Ngủ đi con, ngủ cho lành
À ơi, con đẹp, con xinh,
ơi à!
Qua ngày rồi lại ngày qua
Xa con mẹ đợi mẹ chờ lòng
đau
Ngày thì tay chắp miệng
cầu
Đêm thì lo tận nơi đâu
con buồn
À ơi! con ngủ đi con
Chưa khôn lớn, chớ lo
toan, ơi à!
Chừng con đi bước đường
xa
Mẹ cho tượng thánh đem ra
nguyện cầu
Chừng con vào cuộc gươm
đao
Xa xôi nhớ mẹ buổi nào
tiễn đưa
Ngủ đi, con mẹ, ngủ đi
À ơi, con quý, con vì, à
ơi!
Các bạn thân mến khi
đọc bài thơ do tác giả Đức Mẫn dịch tôi cảm thấy thơ lục bát thì người Việt Nam
dễ cảm nhận loại thơ phổ biến ở nước ta. Nhưng có những câu, những đoạn
thì nội dung như của dịch giả chứ đâu phải của nhà thơ Mikhain Lermontov.
Ví dụ như:
“Kìa dòng Tê-rếch ngân
nga
Trên sườn núi đá nước sa
đục ngầu
Trê-tren râu rậm, mày
cao
Gối quỳ bờ đá mài đao
sáng ngời
À ơi! đừng sợ, à ơi!
Cha con từng đã quen nơi
trận tiền”
Mà nguyên bản của đoạn này
là:
“По камням струится
Терек,
Плещет мутный вал;
Злой чечен ползет на
берег,
Точит свой кинжал;
Но отец твой старый
воин,
Закален в бою:
Спи, малютка, будь
спокоен,
Баюшки-баю.”
Khi nói về kẻ thù không
có ai ca ngợi chúng tốt đẹp, mà phải nói xấu sa độc ác, các bạn chỉ giùm tôi
tiếng Nga có câu nào “râu rậm mày cao” trong thơ Lermontov?
“Gối quỳ bờ đá mài đao
sáng ngời,” ở đây là mài con dao găm
chứ không phải cây đao thời Tam quốc. Tôi không biết dịch giả Đức Mẫn là ai nhưng tôi dám
nói rằng đoạn này dịch bậy bạ, xuyên tạc thơ Lermontov.
